فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناسایی تغییرات کربن آلی جنگل­های اوری (.Quercus macranthera C. A. Mey) واقع در ارتفاعات بالابند جنگل‌های هیرکانی می­تواند اطلاعات مناسبی برای مدیریت بهینه و حفاظت جنگل­های مذکور در اختیار قرار دهد. در پژوهش پیش‌رو، به­طور تصادفی چهار قطعه­نمونه با ابعاد 20 × 20 مترمربع در هر یک از توده­های اوری رویشگاه­های پانومه­سر لاویج، کلنگای نکاء و توسکستان گرگان پیاده­ شد. در مرکز و چهار گوشه هر یک از قطعات ­نمونه، به­طور جداگانه نمونه­های خاک از دو عمق 15 -0 سانتی­متر (لایه فوقانی خاک) و 30-15 سانتی­متر (لایه زیرین خاک) به‌شکل ترکیبی جمع­آوری و در آزمایشگاهی ویژگی‌های آن‌ها اندازه‌گیری شد. در هر قطعه­نمونه، ویژگی­های زیستی درختان شامل قطر برابر سینه، ارتفاع کل، تراکم و قطرمتوسط تاج درختان و نیز ویژگی­های فیزیوگرافی زمین اندازه­گیری و ثبت شد. نتایج آزمون چندمتغیره مانوآ نشان داد که مقادیر کربن آلی و نیتروژن کل در لایه فوقانی و زیرین خاک در بین رویشگاه­های مختلف اختلاف معنی­داری نداشتند. بر خلاف آن، نتایج آزمون مذکور نشان داد که مقدار فسفر و پتاسیم قابل جذب در عمق­های مختلف خاک بین رویشگاه­های مورد پژوهش تغییرات معنی­دار داشت. برمبنای نتایج آزمون همبستگی پیرسون، مقدار کربن آلی و نیتروژن کل در لایه­های مختلف خاک با متغیرهای کمی درختان توده­های اوری در رویشگاه­های مورد پژوهش ارتباط معنی­داری نداشت. از سویی، نتایج نشان دادند که تغییرات عناصر غذایی (NPK) و کربن آلی به‌شکل متقابل چه در داخل هر یک از لایه­های خاک و چه در بین لایه­های مذکورخاک مستقل از یکدیگر بودند و همبستگی معنی­داری نداشتند. نتایج آزمون t جفتی نیز نشان داد که فقط مقادیر نیتروژن کل بین عمق­های مختلف خاک دارای اختلاف معنی­داری بود (05/0 < p ؛ 59/2 = t). در یک نتیجه­گیری کلی می­توان عنوان کرد که تغییرات کند کربن آلی خاک توده­های اوری موجب شده است که اثرات گونه­ای توده­های مذکور در رابطه با تغییرات مورد اشاره معنی­دار نباشد.