فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم بر روند سالانه تولید اولیه خالص و تبخیرـ تعرق بوم‌سازگان‌ها تأثیرگذار است. در پژوهش پیش‌رو، از داده‌های هواشناسی بلندمدت (1365 تا 1396) مربوط به 96 ایستگاه‌‌ هواشناسی همدیدی در پنج ناحیه رویشی جنگلی کشور شامل هیرکانی، ارسباران، زاگرس، صحارا- سندی و ایرانی- تورانی برای محاسبه تولید اولیه خالص با مدل سینتتیک و تبخیرـ تعرق مرجع با روش فائو- پنمن- مانتیث استفاده شد. آزمون من‌‌کندال برای روندیابی تولید اولیه خالص و تبخیرـ تعرق مرجع سالانه به‌کار گرفته شد. بیشترین تولید اولیه خالص در ناحیه رویشی هیرکانی (7/10 تن در هکتار در سال) و بیشینه تبخیرـ تعرق سالانه در ناحیه رویشی صحارا- سندی (2099 میلی‌‌متر) برآورد شد. تولید اولیه خالص ناحیه‌های رویشی صحارا- سندی و ایرانی- تورانی بین دو تا سه تن در هکتار در سال به‌دست آمد. از 96 روند سالانه تولید اولیه خالص و نیز تبخیرـ تعرق در ناحیه‌های رویشی، 22 روند تولید اولیه خالص (حدود 23 درصد) و 73 روند تبخیرـ تعرق (معادل 76 درصد)، معنی‌‌دار بودند. روندیابی تبخیرـ تعرق و تولید اولیه خالص، گامی مهم برای شناخت اثر تغییر اقلیم بر کارکرد بوم‌سازگان‌‌ها محسوب می‌شود.