از درخت تا موزه، کاوشی در ارزش پنهان Xylotheque در علوم طبیعی
نویسندگان
1 کارشناس بخش تحقیقات گیاهشناسی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران، تهران، ایران
2 نویسنده مسئول، کارشناس بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران، تهران، ایران
3 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران، تهران، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2023.361625.2092چکیده
ماده گرانبهایی که با سرمایه و کار طبیعت در جنگلها ساخته و پرداخته میشود چوب است که تاریخچه آن حکایت از نقش بااهمیت در زندگی انسان از گذشتههای بسیار دور تا به امروز دارد. به تدریج و با گذر زمان، در بسیاری از نقاط دنیا، در کنار تهیه مجموعههای ارزشمند گیاهی و جانوری، جمعآوری نمونههای چوبی در موزه یا هرباریومها رواج یافت. این مجموعههای چوبی که با عنوان زیلوتک Xylothek (زیلوتک) به دنیا معرفی شدند، فرم خاصی از هرباریوم به نام Xylarium (زیلاریوم) هستند که نمونههای چوبی در آن نگهداری میشوند. استفاده از واژه زیلاریوم باعث جدایی مفهوم کلکسیونهای غیررسمی، مانند آنچه استادکاران و صنعتگران ایجاد میکنند با کلکسیونهایی میشود که با اهداف علمی و آموزشی تاسیس شده است. هدف اصلی از ایجاد این موزهها فراهم آوردن امکان بررسی سیستماتیک برای آناتومیستهای چوب، پژوهشگران، صنعتگران و علاقمندان علوم دیگر و نیز همکاری نزدیک و تبادل بین زیلاریومهای بزرگ دنیا است. گردآوری این مجموعهها برای شناسایی نمونههای چوبی جهت کارکردهای تجاری، فرهنگی، تاریخی، باستانشناسی، آموزشی و نمایشگاهی نیز کاربردی است. در سالهای اخیر با توسعه فناوری، این امکان برای دستاندرکاران فراهم شده است که بتوانند با تکنولوژیهای مدرن براساس روشهای متنوع تصویربرداری، آنالیز تصویر و اندازهگیری و روش های هوش مصنوعی چوبها را شناسایی کنند. این بلوکهای چوبی بیصدا، دارای ارزش قابلتوجهی هستند که میتوانند موجب افزایش آگاهی جامعه نسبت به ذخایر زیستی شوند و توجه پژوهشگران را نسبت به جمعآوری و مستندنگاری اطلاعات آنها جلب کنند.