تحلیل فضایی مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط‌زیست شهری (مورد مطالعه: شهر شهرکرد)

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران.

3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.30470/jegr.2025.2060129.1293
چکیده

مشارکت شهروندی یکی از عوامل اساسی در موفقیت طرح‌های شهری است وسیله‌ای است برای دستیابی به اهداف توسعه انسانی و یک ارزش مستقل در توسعه‌ی جوامع شهری به‌حساب می‌آید. میزان مشارکت شهروندان بستگی به عوامل و متغیرهای گوناگونی ازجمله بنیان‌های اجتماعی، آگاهی شهروندی، رضایت شهروندان و ... دارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی تحلیل فضایی مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط زیست شهری شهرکرد است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی از لحاظ روش توصیفی – تحلیلی است. برای جمع آوری داده‌های میدانی از پرسشنامه شهروندان برای برسی وضع موجود که با استفاده از فرمول کوکران با خطای 5/7 % معادل 171 نفر تکمیل گردید. جهت تحلیل داده ها آزمون کای دو، آزمون T تک نمونه، تحلیل واریانس یک طرفهAnova ؛ آنترو پی شانون، CoCosoاستفاده گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در بین عوامل هشت گانه مؤثر در مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط‌زیست شهری، عامل سازمان های مردم نهاد با (10.381) درصد واریانس بیشترین اثر گذاری را دربین عوامل به خودشان اختصاص داده اند. همچنین بر اساس نتایج آزمون T تک نمونه‌ای این عوامل مورد بررسی قرار گرفته و عامل دوم (مشارکت زیست‌محیطی)( ۳٫۰۹۴۸ ) بر اساس آماره T وضعیت مطلوب تری برخوردار بود و در ادامه به تحلیل فضایی محلات 14 گانه شهرکرد پرداخته شدو براساس آزمون کوکوسو محله کوی پلیس دارای رتبه ۱ و دارای بیشترین امتیاز (۲٫۵۴۲) و در مقابل محله مهدیه با (۱٫۲۴۷) پایین‌ترین رتبه را به خود اختصاص داده است. روشن است با توجه به گستردگی و پیچیدگی مسائل زیست‌محیطی پرهزینه بودن روش‌ها و ابزارهای مقابله با آن بهترین گزینه، بهره‌گیری از مشارکت مردمی است.