فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 این پژوهش به­منظور تعیین میزان انرژی مصرفی در مراحل مختلف فرآوری چای سیاه در کارخانه‌های چای‌سازی استان گیلان اجرا شده است. انرژی مستقیم (انرژی حرارتی و الکتریسیته) و انرژی غیر مستقیم (انرژی نیروی انسانی، استهلاک و روان کننده‌ها) در 9 کارخانه چای‌سازی شامل 4 کارخانه گازوئیل سوز و 5 کارخانه گازسوز، اندازه­گیری و ارزیابی شد. نتایج نشان می‌دهد که حدود 70 درصد انرژی مصرفی در فرآیند تولید چای سیاه مربوط به انرژی حرارتی است که از این مقدار، 31 درصد در مرحلۀ پلاس و 69 درصد در مرحلۀ خشک­کردن مصرف می‌شود. مقدار انرژی حرارتی مصرفی در کارخانه­های چای­سازی گازسوز حدود 5 درصد کمتر از کارخانه‌های گازوئیل سوز به‌دست آمد. سهم انرژی الکتریکی از کل انرژی مصرفی در فرآیند تولید چای سیاه، 28 درصد است؛ عملیات پلاس و مالش و کورۀ هوای گرم به ترتیب با 16/58، 58/16 و 39/11 درصد بیشترین مقدار مصرف انرژی الکتریکی در فرآیند تولید چای سیاه را دارند. نیروی انسانی، کمترین سهم انرژی مصرفی در تولید چای سیاه در کارخانه‌های چای‌سازی را دارد. عوامل مهم و مؤثر بر تلفات انرژی در کارخانه‌های چای‌سازی عبارت­اند از: طراحی نامناسب کوره‌ها فرسودگی کوره­ها، استفاده نکردن از عایق‌بندی مناسب در کوره‌ها و ساختار نامناسب قطعات مکانیکی. طراحی کوره‌های جدید متناسب با سوخت مصرفی، عایق‌بندی کوره­ها و دستگاه­های خشک­کن موجود، اصلاح سیستم برق کارخانه‌های چای‌سازی می‌تواند نقشی مهم در کاهش مصرف انرژی در فرآیند تولید چای سیاه داشته باشد.