جداسازی و شناسایی قارچ (Boletales: Paxillaceae) Paxillus involutus بهعنوان همزیست اکتومیکوریزایی صنوبر و تأثیر آن بر تنش خشکی در کبوده (.Populus alba L)
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، دانشیار، گروه بیماریشناسی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری بیماریشناسی گیاهی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
5 دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
doi
10.22092/ijfpr.2022.360008.2068چکیده
کمآبی و روند افزایش گرما در سالهای اخیر، محدودیتهایی را برای کشت و پرورش صنوبر ایجاد کردهاند. قارچهای اکتومیکوریز، نقش مؤثری در افزایش تحمل گیاهان در مواجهه با تنشهای آبی، شوری و دفاع در برابر آفات و بیماریها دارند. در پژوهش پیشرو، جداسازی و شناسایی ریختشناختی و مولکولی قارچهای اکتومیکوریز از رویشگاههای صنوبر استان گیلان (شفارود، گیسوم و صفرابسته) انجام گرفت. براساس این اطلاعات، قارچ اکتومیکوریز Paxillus involutus بهعنوان همزیست صنوبر شناسایی و معرفی شد. از میسلیوم این قارچ برای تلقیح به گیاهچههای کبوده (.Populus alba L) در شرایط گلخانه و بررسی تأثیر آن بر پارامترهای رشدی گیاه در شرایط تنش خشکی و آبیاری استفاده شد. نتایج نشان داد که برقراری ارتباط همزیستی بین گیاهچههای کبوده و P. involutus موفقیتآمیز است. بهطوریکه صفات رشدی شامل وزن تر و خشک ریشه، وزن تر و خشک ساقه، وزن تر برگ، سطح برگ و ارتفاع ساقه در گیاهچههای تلقیحشده با این قارچ همزیست نسبت به گیاهچههای تیمار شاهد بهطور معنیداری بیشتر بودند (01/0P<). همچنین، P. involutus با کاهش اثرات منفی تنش خشکی بر کبوده سبب افزایش توان تحمل گیاهچههای میکوریزی شد. براساس این یافتهها، وجود سیستم هماهنگ قارچ- گیاه میتواند نقش مؤثری در بهبود عملکرد درختان کبوده در شرایط تنش خشکی ایفا کند.
