بررسی تاثیر مطالبات غیرجاری بر رفتار وام‌دهی در بانک‌ها: دلالت‌هایی جهت مقررات تنظیمی کاهش معوقات در نظام بانکی ایران در یک تحلیل بیزی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی

2 استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی

doi
10.30465/ce.2020.5431
چکیده

در میان شاخص­ های مختلفِ ثبات مالی، مطالبات غیرجاری بانک­ ها از اهمیت بسزایی برخوردار هستند، زیرا مطالبات بر کیفیت دارایی، ریسک اعتباری و کارایی تخصیص منابع به بخش­های تولیدی تاثیر می­گذارد. در این مقاله با هدف ارائه دلالت­ هایی در جهت مقررات تنظیمی کاهش معوقات در نظام بانکی ایران و با استفاده از داده­ های 16 بانک در بازه زمانی 1385-1396 در چارچوب یک الگوی خودرگرسیون با وقفه­ های توزیعی بیزین، تاثیر مطالبات غیرجاری بر رفتار وام­دهی در بانک­ها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که در کوتاه­ مدت، یک درصد افزایش در نسبت مطالبات غیرجاری در دوره جاری و دوره t-1، به ترتیب منجر به کاهش 27/0 و 24/0 درصدی در نرخ رشد وام­دهی بانک­ ها می­ شود و این تاثیر کاهنده کوتاه­ مدت، در بلندمدت تشدید خواهد شد و (پس از گذشت 7/1 سال) به 34/0 درصد خواهد رسید. از سوی دیگر، تاثیر مثبت نسبت سپرده به تسهیلات بر قدرت وام­دهی بانک­ ها، نشان می­ دهد که بانک­ هایی که دچار معضل مطالبات غیرجاری می­ شوند، از کانال افزایش سپرده، معضل کمبود وجود قابل وام­دهی را رفع می­ کنند. بنابراین پیشنهاد می­شود ضمن نظارت دقیق بانک مرکزی بر اجرای قوانین متعارف بین­ المللی و وضع قوانین تنبیهی برای بانک­ های متخلف از آیین­ نامه­ ها و نسبت­ های قانونی، در یک سیستم یکپارچه مبتنی بر دولت الکترونیک امکان محرومیت­ های بانکی، مالی و خدمات اجتماعی برای جریمه مشریان با مطالبات معوق (با ریسک بالا) و تشویق افراد خوش حساب (کم­ریسک) از طریق نرخ­ های ترجیحی نیز فراهم گردد.