نقش کدخدا در تحولات اجتماعی ـ سیاسی دوره مشروطه تا اصلاحات ارضی (مورد مطالعه: طایفه بَکِش از ایل مَمَسنی)
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی تهران
2 دانشگاه علامه طباطبایی
3 دانش آموخته دکتری، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
doi
10.30497/pkn.2022.241737.2897چکیده
ورود ایل ممسنی به فضای جغرافیایی شولستان در اواخر دوره صفویه، مرزبندیهای اجتماعی و سیاسی طوایف در چارچوب قلمروهای جغرافیایی مجزا را به همراه داشت. بر این اساس، طوایف چهارگانه ایل ممسنی و متعاقباً «تُرکتباران قشقایی ماهور میلاتی» مبتنی بر کارویژههای جغرافیای طبیعی و انسانی خود، به معادلات سیاسی فضا در روابط درونطایفهای و برونطایفهای شکل دادند. در این رهگذر، طوایف پنجگانه ممسنی در درون قلمرو خود، تیرههای متعددی را خلق کردند. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش این است که کدخداهای قلمرو جغرافیایی طایفه بَکِش چه نقشی در تحولات اجتماعی و سیاسی ایل ممسنی طی دوره مشروطه تا اصلاحات ارضی داشتهاند؟ پژوهش حاضر از نوع بنیادی و رویکرد محققان به روش توصیفی ـ تحلیلی است. برآیند مطالعات صورت گرفته و نتایج پژوهش نشان داد، نقش کدخداهای قلمرو جغرافیایی طایفه بَکِش مبتنی بر بهرهگیری از عناصر سهگانه «وراثت»، «مالکیت» و «قدرت» در راستای «مدیریت قلمرو»، «قلمروداری» و «قلمروگستری» در تحولات اجتماعی و سیاسی ایل ممسنی بوده است.
