آشناییزدایی جایگزینی در قرآن کریم بررسی موردی تشبیه و کنایه در داستان حضرت نوح (ع)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبانها، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبانها، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
یکی از تکنیکهایی که در علم زبانشناسی مورد توجه قرار گرفته است، تکنیک آشناییزدایی است که در آن گوینده یا نویسنده سعی دارد در اثر خود از زبان معیار عدول کرده که بدین وسیله با واداشتن مخاطب به کنکاش ذهنی، درک هر چه عمیقتر مفاهیم را به دنبال دارد به طوری که جنبهی تاثیرگذاری آن بسیار بیشتر از کلام عادی خواهد بود. قرآن کریم به عنوان یک متن فرابشری به بهترین شیوه در جای جای قرآن از این شیوه بهره برده است و از آنجاییکه بررسی این تکنیک در فهم یکی از جنبههای اعجاز قرآن بسیار مهم مینماید لذا پژوهش حاضر بر آن است تا با شیوهی توصیفی و تحلیلی و با استقراء تام داستان حضرت نوح علیهالسلام در سور قرآنی، آشناییزدایی جایگزینی را با استفاده از دو ابزار تشبیه و کنایه مورد بررسی و مداقه قرار دهد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که این تکنیک به شکل موثری در داستان حضرت نوح به کار رفته است که از جمله دلایل به کارگیری آن شامل، ایجاد مبالغه در معنی و مضمون آیات، عمومیت بخشیدن به دلالتهای آیات، ایجاد شور و شوق در مخاطب، ایجاد کنکاش ذهنی در وی، وسعت بخشیدن به معنا و مضمون آیات است.