توسعه مالی، رانت منابع طبیعی و سرمایه فیزیکی در ایران: نفرین یا موهبت منابع؟
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
2 دکتری اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30465/ce.2019.4914چکیده
نفرین یا موهبت منابع؟ این مسأله بیش از نیم قرن، سهم قابل توجهی از مباحث تئوریک و مطالعات کاربردی در کشورهای غنی از منابع را به خود اختصاص داده است. در واقع باید دانست که آیا بهرهمندی از رانت منابع میتواند مشوق انباشت سرمایه فیزیکی باشد و آیا توسعه مالی میتواند منجربه تحقق آن شود؟ این مقاله، با استفاده از تکنیک ARDL غلتان به آزمون اثر شاخص چندبُعدی و هفت شاخص تکبُعدی توسعه مالی بر نحوه اثرگذاری رانت منابع طبیعی بر سرمایه فیزیکی در ایران طی سالهای 2014-1970 میپردازد. نتایج گویای آن است که با افزایش شاخص چندبُعدی و اکثر شاخصهای تکبُعدی توسعه مالی، تأثیر رانت منابع بر سرمایه فیزیکی در کوتاهمدت و در بلندمدت بهبود پیدا کرده است. لذا توسعه مالی باعث بالا رفتن ظرفیت جذب این منابع در اقتصاد شده و آسیبپذیری اقتصاد ایران از نوسانات فروش منابع طبیعی را کاهش داده است. این نتایج مؤید لزوم تقویت سیستم مالی به منظور تبدیل سرمایه طبیعی به سرمایه فیزیکی است.
