فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باتوجه‌به دشواری حفاظت و احیای مناطق خشک و بیابانی، ارزیابی تغییرات ناشی از ورود گونه‌های غیربومی به این بوم‌سازگان‌های شکننده بسیار مهم است. با بررسی ویژگی‌‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک به‌‌عنوان پایه بوم‌سازگان می‌توان اثر ورود و استقرار گونه‌های غیربومی را ارزیابی کرد. در پژوهش پیش‌رو، اثرات کهور ایرانی (Prosopis cineraria (L.) Druce) و سمر (P. juliflora (SW.) DC.) به‌عنوان دو گونه مهم ناحیه رویشی صحارا- سندی بر خاک رویشگاه‌ شهرستان عسلویه در استان بوشهر بررسی و مقایسه شدند. بدین‌منظور، فعالیت آنزیم‌‌های فسفاتاز اسیدی و قلیایی، اوره‌‌آز، دهیدروژناز و اینورتاز در رابطه با برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی خاک (رطوبت اشباع، کربن آلی، نیتروژن کل و فسفر قابل‌جذب) در زیر و بیرون تاج این درختان ارزیابی شد. 24 نمونه خاک از عمق صفر تا 30 سانتی‌‌متر از رویشگاه طبیعی کهور ایرانی و سمر به‌‌روش تصادفی نمونه‌‌برداری شدند. نتایج آنالیز آماری با استفاده از طرح کرت‌های خردشده نشان داد که اثر موقعیت نمونه‌‌برداری بر فعالیت همه آنزیم‌‌های‌‌ مورد مطالعه در سطح اطمینان حداقل 95 درصد معنی‌‌دار است. به‌طوری‌که این آنزیم‌ها در خاک زیر تاج‌‌ درختان نمونه، فعالیت بیشتری ‌نسبت به بیرون تاج داشتند. فعالیت آنزیم‌‌های مورد مطالعه در زیر تاج درختان کهور ایرانی، تفاوت معنی‌داری با سمر نشان نداد. اثرات متقابل گونه و موقعیت نمونه‌‌برداری فقط بر آنزیم‌‌ فسفاتاز قلیایی معنی‌دار بودند (01/0p<). به‌طورکلی سمر، اثرات نامطلوبی بر فعالیت آنزیم‌‌های خاک نداشت. به‌‌نظر می‌‌رسد که با اعمال مدیریت علمی و صحیح، این گونه تندرشد می‌‌تواند همراه با گونه بومی کهور ایرانی در برنامه‌‌های بیابان­زدایی و احیای جنگل‌‌های ناحیه رویشی صحارا- سندی در منطقه عسلویه مورد توجه قرار گیرد.