فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باتوجه‌به فرهنگ و امکانات هر منطقه، شدت و روش بهره‌برداری‌ از جنگل در شرایط مختلف جغرافیایی می‌توانند متفاوت باشند. این عامل بر کمیت و کیفیت محصولات و نقش تخریبی و یا حفاظتی بهره‌برداری تأثیرگذار است. پژوهش پیش‌‌رو با هدف بررسی نقش دوگانه درآمدی- حفاظتی بهره‌برداری از محصولات غیرچوبی جنگل در سامان عرفی روستای شبانکاره از توابع شهرستان روانسر در استان کرمانشاه انجام شد. رویکرد کلی این پژوهش، کمی و ازنظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی (غیرآزمایشی)- پیمایشی بود. 111 نفر از سرپرستان خانوار، جامعه نمونه را تشکیل می‌دادند. میانگین درآمد ناخالص سالانه حاصل از محصولات غیرچوبی در هر خانوار مورد مطالعه 77/6485096 تومان به‌دست آمد. این نتایج نشان‌دهنده اهمیت جایگاه محصولات غیرچوبی و نقش مکملی آن‌ها در بهبود معیشت بهره‌برداران هستند. در افرادی که محصولات غیرچوبی را به‌صورت گروهی برداشت می‌کردند، میانگین رتبه‌ای بهره‌برداری 75/57 به‌دست آمد. این عدد نسبت به کسانی که در قالب انفرادی بهره‌برداری می‌کردند، بیشتر بود. باتوجه‌به نتایج تکنیک تحلیل عاملی، رعایت اصول صحیح بهره‌برداری با واریانس 19/15، مدیریت و نظارت بر اصول و زمان مناسب بهره‌برداری‌ها با 71/14 و افزایش حساسیت به وضعیت جنگل با 37/8 درصد، بیشترین تأثیر را در نقش حفاظتی بهره‌برداری از محصولات غیرچوبی جنگل داشتند. هم‌اکنون، جنبه تخریبی بهره‌برداری از این محصولات، پررنگ‌تر از جنبه حفاظتی آن است. به‌طورکلی، با اصلاح ساختار‌های بهره‌برداری می‌توان نقش حفاظتی برداشت از محصولات غیرچوبی را تقویت کرد.