فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنوع سوماکلونال، آزمایش ژنتیکی است که با استفاده از آن می‌توان تغییرات ژنی و ثبات ژنتیکی گیاه تکثیرشده را نسبت به گیاه مادری ارزیابی کرد. هدف این پژوهش، بررسی تنوع سوماکلونال در گیاهان باززایی‌شده لیلکی (Gleditsia caspica Desf.) تحت تأثیر تنظیم‌کننده رشد BAP و بازدارنده رشد CPZ بود. پس از بذرگیری از یک درخت لیلکی در باغ گیاه‌شناسی دانشکده منابع طبیعی در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ژنوتیپ‌های پایه مادری و گیاهان باززایی‌شده در محیط‌های کشت حاوی BAP (20 میکرومول) و CPZ (3/0، سه و 15 میکرومول) با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR مقایسه شدند. بیشترین درصد شاخه‌زایی و تعداد شاخساره در تیمار BAP با غلظت 20 میکرومول مشاهده شد. وجود بازدارنده رشد CPZ در محیط ‌کشت به‌شدت سبب کاهش درصد شاخه‌زایی ریزنمونه‌ها شد. همچنین، روند کاهشی مشخصه‌های مورد مطالعه با افزایش غلظت CPZ تشدید یافت. استفاده از 10 نشانگر مولکولی ISSR درمجموع، 107 نوار DNA تولید کرد که 9/87 درصد آن‌ها، چندشکلی بودند. دارنگاره تجزیه خوشه‌‌ای براساس ماتریس تشابه جاکارد به‌روش UPGMA نشان داد که ژنوتیپ‌های مورد مطالعه با ضریب تشابه 27/0 در دو گروه قرار گرفتند. به‌نظر می‌رسد که وجود بازدارنده رشد CPZ به‌‌رغم اثر منفی بر رویش گیاه سبب افزایش تنوع و کاهش شباهت ژنتیکی بین گیاهان باززایی‌شده و پایه مادری می‌شود.