فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انارشیطان (Tecomella undulata (Sm.) Seem) یک ‌‌گونه چوبی چند‌‌منظوره است که به‌‌دلیل زادآوری طبیعی ناکارآمد، جزء دسته گیاهان در معرض خطر قرار دارد. نرخ کم ریشه‌‌زایی نابجای قلمه‌‌‌‌ها، دلیل اصلی عدم موفقیت در ازدیاد رویشی آن بوده است. ازاین‌رو، پژوهش پیش‌‌رو به‌‌منظور ارزیابی پتانسیل این گونه برای رویان‌‌زایی سوماتیکی درون‌‌شیشه‌‌ای انجام شد. ریزنمونه تخمدان در محیط کشت اصلاح‌‌شده MS در ترکیب با اکسین‌‌ها و سیتوکینین‌‌های مختلف کشت شد. نتایج نشان‌دهنده برتری NAA در القای پینه رویا‌‌ن‌‌زا بود. بیشترین پینه‌‌های رویان‌‌زا در محیط کشت حاوی NAA با غلظت‌های 5/0، دو، سه و چهار میلی‌‌گرم بر لیتر مشاهده شد که توده‌های پیش‌‌رویانی و رویان‌‌های سوماتیکی کروی نیز ایجاد کرد. کاربرد انفرادی سیتوکینین‌‌های TDZ و BA در غلظت‌های کم سبب پینه‌‌زایی قابل‌قبولی شد، اما این پینه‌‌ها، غیررویا‌ن‌‌زا بودند. بهترین پُرآوری پینه‌‌های رویان‌‌زا در محیط کشت بدون هورمون به‌دست آمد. محیط‌های حاوی 5/7 و 10 میلی‌‌گرم بر لیتر NAA به‌‌تنهایی توانستند رویان‌های سوماتیکی را همراه با پرآوری پینه القا کنند. محیط حاوی BA با غلظت کم (1/0 و دو میلی‌‌گرم بر لیتر) و ساکارز با غلظت 30 گرم بر لیتر سبب رویان‌‌زایی سوماتیکی دوباره شد. کاربرد BA و GA3 و افزایش غلظت ساکارز محیط کشت نتوانستند رویان‌‌های سوماتیکی القاشده در مرحله‌های پینه‌‌زایی و پرآوری پینه را بالغ کنند. یافته‌‌های این پژوهش درزمینه تولید پینه رویان‌‌زا و رویان سوماتیکی انارشیطان می‌‌تواند پایه‌‌ای سودمند برای پژوهش‌های گسترده‌‌تر آینده در ریزازدیادی این گونه سخت‌کار باشد.