بررسی رویش اولیه نهال‎های حرا (.Avicennia Marina (Forsk.) Vierh) تحت تاثیر عصاره ریشه و برگ درختان مادری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت محیط‌‌‌‌زیست، گروه محیط‌‌‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی محیط‌‌‌‌زیست، گروه محیط‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

4 نویسنده مسئول، مربی پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

5 استادیار گروه محیط‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

6 استادیار گروه محیط‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2022.357354.2037
چکیده

با وجود نیاز اولیه بذر‌ها و نهال‌های حرا (Avicennia Marina (Forssk.) Vierh.) به نیم‎سایه، تعداد نهال‎ها در زیر تاج درختان این گونه در جنگل‌‌های مانگروی استان هرمزگان بسیار اندک است. بدین‌منظور در پژوهش پیش‌رو، اثرات بازدارندگی احتمالی در برگ‌ها و ریشه‌های هوابَر درختان مادری حرا بر ویژگی‌‌های رویشی نهال‎های این گونه در شرایط گلخانه بررسی شد. پس از جمع‎آوری بذر‎ها از درختان مادری سالم و کشت آن‎ها در شهریور 1399، بذر‎ها با تیمارهای صفر، 05/0، یک و دو درصد عصاره‌های برگ و ریشه آبیاری شدند. پس از شش ماه، ویژگی‌‌های رویشی و زی‌توده نهال‌های حرا در تیمارهای مختلف اندازه‎گیری شدند و با استفاده از تجزیه واریانس دوطرفه و آزمون دانکن بررسی شدند. براساس نتایج به‌دست‌آمده، بیشینه رویش قطری (58/5 میلی‌متر)، رویش ارتفاعی (27/29 سانتی‌متر)، طول ریشه (73/27 سانتی‌متر)، تعداد برگ (58/14 عدد) و وزن تر ریشه (65/5 گرم) متعلق به نهال‌های شاهد بود. همچنین، در این نهال‌ها و تیمار دو درصد عصاره‌های برگ و ریشه به‌ترتیب بیشینه و کمینه وزن خشک ریشه (02/1 و 77/0 گرم)، وزن تر ساقه (77/12 و 59/10 گرم)، وزن خشک ساقه (54/3 و 93/2 گرم)، آب ریشه (62/4 و 29/3 گرم) و آب ساقه (23/9 و 66/7 گرم) مشاهده شد. بررسی اثرات متقابل اندام و غلظت عصاره نشان داد که عصاره دو درصد برگ بر وزن تر و آب ریشه، اثر کاهشی معنی‌داری نسبت به تیمارهای دیگر داشت. به‌طورکلی، افزایش غلظت عصاره‌های برگ و ریشه درختان مادری سبب تشدید اثرات بازدارندگی آن‌ها بر ویژگی‌‌های رویشی نهال‎های حرا شد، بنابراین پیشنهاد می‌‌شود که هنگام واکاری و احیای جنگل‎های مانگرو، نهال‌ها با فاصله از تنه درختان کاشت شوند.