کاربرد سیستم های تخصص محور در طبقه بندی پوشش گیاهی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، استادیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت‌مدرس، نور، ایران

2 دانشجوی دکتری جنگل‌داری، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت‌مدرس، نور، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2021.354945.2004
چکیده

در پژوهش پیش‌رو کارایی دو سیستم تخصص‌‌محور طبقه‌‌بندی پوشش ‌‌گیاهی در بازیابی جوامع گیاهی سرخ‌دار (Taxus baccata L.) در جنگل‌های هیرکانی مرکزی و شرقی ارزیابی شد. برای این منظور، ابتدا جوامع گیاهی با استفاده از تحلیل گونه‌‌های معرف دوطرفه (TWINSPAN) و براساس اطلاعات ترکیب پوشش ‌‌گیاهی 408 رلوه 400 متر مربعی طبقه‌‌بندی شدند. سپس، گونه‌‌های معرف هریک از جوامع گیاهی مذکور با بهره‌‌گیری از نتایج تلفیقی سه شاخص تعلقه‌فی، نسبت پایایی و نسبت تاج‌‌پوشش کل تعیین شدند. جوامع گیاهی اولیه پس از سنتر ‌به‌روش جدولی براون- بلانکه در قالب پنج جامعه گیاهی سرخ‌دار معرفی شدند. همچنین، با استفاده از دو رویکرد مختلف شامل گروه‌گونه‌‌ عملکردی (در روش تخصص‌‌محور تلفیقی) و گروه‌گونه‌‌ جامعه‌‌شناختی (در روش تخصص‌محور ترکیب گونه‌‌های معرف)، رلوه‌‌ها به هریک از پنج جامعه مذکور تخصیص یافتند. براساس نتایج به‌دست‌آمده، همه رلوه‌‌ها در روش تخصص‌‌محور تلفیقی به گروه‌‌های هدف اختصاص یافته بودند و انطباق صددرصد را با جوامع گیاهی پنج‌گانه سرخ‌دار نشان دادند، درحالی‌که در روش ترکیب گونه‌‌های معرف، 87 رلوه به هیچ‌کدام از این جوامع تعلق نداشتند یا به بیشتر از یک جامعه اختصاص یافتند. مقدار انطباق نتایج این روش با جوامع گیاهی ازپیش‌طبقه‌‌بندی‌شده سرخ‌دار، 7/78 درصد ارزیابی شد. به‌طورکلی، نتایج پژوهش پیش‌رو تصریح می‌‌کند که باتوجه‌به اهمیت ثبات و انعطاف‌‌پذیری سیستم‌‌های طبقه‌‌بندی پوشش ‌‌گیاهی و اختصاص صحیح یک رلوه به جامعه‌‌ هدف، استفاده از روش تخصص‌‌محور تلفیقی نسبت به روش ترکیب گونه‌های معرف در طبقه‌‌بندی خودکار جوامع‌‌ گیاهی ارجحیت دارد.