فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گلازنی، یک سیستم جنگل‌‌- چرایی سنتی است که از فعالیت‌‌های اصلی آن می‌توان به قطع سرشاخه‌‌های جوان درختان بلوط در دوره سه/چهارساله برای تغذیه دام اشاره کرد. به‌نظر می‌‌رسد که ساختار جنگل، معماری درختان و رویش آن‌ها تحت تأثیر این فعالیت‌‌ها قرار می‌‌گیرند. پژوهش پیش­رو با هدف مقایسه رویش قطری درختان وی‌ول (Quercus libani Oliv.) در سامان‌‌های عرفی و طبقه‌‌های قطری و تحلیل اثر گلازنی بر رویش و روند تغییرات آن انجام شد. 16 اصله درخت وی‌‌ول با قطرهای مختلف در پنج سامان عرفی (شاخص رفتار مالکان عرفی با جنگل) در جنگل‌‌های آرمرده شهرستان بانه قطع شدند. پهنای حلقه‌‌های رویشی سالانه در دیسک‌‌های تهیه‌شده از این درختان با استفاده از میز لینتب مجهز به بینوکولار با دقت 01/0 میلی‌‌متر اندازه‌‌گیری شد. نتایج نشان داد که میانگین رویش قطری سالانه وی‌ول (78/1 میلی‌متر) تحت تأثیر طبقه‌‌های قطری و رفتار مالکان عرفی قرار نداشت. مقایسه میانگین رویش قطری در سال‌‌های پس از گلازنی نشان داد که رویش قطری در سال اول پس از گلازنی (34/1 میلی‌متر) نسبت به سال‌‌های دوم تا چهارم (به‌ترتیب 11/2، 76/2 و 19/3 میلی‌متر) به‌طور معنی‌‌داری کمتر بود. باتوجه‌به روند تغییرات این مشخصه و به‌منظور بهبود وضعیت رویش، افزایش پایداری درختان و بهبود ساختار جنگل ضروری است که ضمن افزایش طول دوره گلازنی به حداقل پنج سال، بیشینه قطر مجاز برای گلازنی درختان نیز محدود شود. برپایه نتایج این پژوهش، گلازنی درختان با قطر بیشتر از 30 تا 35 سانتی‌‌متر سبب کاهش شدید رویش قطری آن‌ها می‌‌شود.