نظریه خلافت الهی انسان به مثابه مبنایی برای تفاوت و تساوی در حق مشارکت سیاسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی. دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی.دانشگاه امام صادق علیه السلام.تهران. جمهوری اسلامی ایران
2 عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق علیه السلام. دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی.
doi
10.30497/pk.2021.14399.2612چکیده
تساوی یا عدم تساوی در حق مشارکت سیاسی برای مردم یکی از مسائل مهم در اندیشههای جدید سیاسی محسوب میشود. این پرسش در طول تاریخ با پاسخهای متفاوت مواجه شده است. یکی از این پاسخها در اندیشه شیعه، توجه به نظریه خلافت الهی انسان است. در نگاه اول، به نظر میرسد که حق مشارکت برای مردم به صورت مساوی قابل اثبات است.اما با دقت در این نظریه میتوان نتایج متفاوتی یافت.در این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش هستیم: «نسبت میان نظریه خلافت الهی انسان و مساوات در برخوداری از حق مشارکت چیست؟» در پاسخ به این سؤال که با روش اجتهادی و با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی صورت گرفته است، ابتدا نظریههای رایج در دو بخشِ «مراد از صفت خلافت الهی» و «گستره حق مشارکت سیاسی» مورد بررسی قرار میگیرد. سپس این نظریهها به بوته نقد گذاشته شده و این نتیجه استخراج میشود که: اول. صفت خلیفة الهی انسان، صفتی اکتسابی است و دوم. گستره حق مشارکت بر اساس این نظر در غیر از مشروعیتبخشی به حکومت اسلامی است بر همین اساس «عدم تساوی در حق مشارکت» از خلافت الهی انسان فهم میشود.