ترکیب یا تفکیک اقتصاد و اخلاق: چرا و چگونه؟

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

در چند دهۀ اخیر کتاب‌ها و مقالات بسیاری در‌زمینۀ اقتصاد و اخلاق با رویکردهای مختلف نگاشته شده است؛ از‌یک‌سو، اقتصاددانان حامی ایدۀ اخلاقی‌ترکردن علم اقتصاد، با تشریح نقایص و کاستی‌های «علم اقتصاد خالی از ملاحظات اخلاقی»، درصدد ایجاد راهی برای واردکردن اخلاق و ارزش‌های اخلاقی به علم اقتصاد برآمده‌اند و ازسوی‌دیگر، گروهی دیگر از اقتصاددانان این ایرادها را بر رویکرد فعلی علم اقتصاد وارد ندانسته‌اند. بررسی کامل و موشکافانۀ دلایل هر دو گروه روشن می‌کند که ترکیب اخلاق با اقتصاد هنجاری و هم‌چنین تأثیر اخلاق در اقتصاد به‌مثابۀ جامعۀ اقتصادی اجتناب‌ناپذیر و حتی ضروری است، اما دلایل حامیان دخالت اخلاق در اقتصاد اثباتی از اعتبار کافی برخوردار نیست و ورود اخلاق به این شاخۀ علم اقتصاد با منطق علمی سازگار نیست.