بررسی علت‌های عدم تمایل دامداران به خروج دام از جنگل‌های شهرستان گالیکش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 نویسنده مسئول، دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2021.355867.2016
چکیده

خروج دام از جنگل، یک عامل ضروری برای پایداری این بوم‌سازگان است. با وجود اجرای برنامه‌‌های حفاظت از جنگل‌های کشور‏، تداوم حضور دام به‌عنوان یکی از دلایل کاهش وسعت پوشش گیاهی در جنگل‌‌های ایران محسوب می‌شود. ﭘﮋوﻫﺶ پیش­رو با هدف بررسی علت‌های عدم تمایل دامداران به خروج دام از جنگل در شهرستان گالیکش استان گلستان انجام شد. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﯿﻮه نمونه‌گیری ﺗﺼﺎدﻓﯽ چندمرحله‌ای، 150 ﻧﻔﺮ از دامداران ساکن در روستاهای حاشیه جنگل در دو بخش مرکزی و لوه شهرستان گالیکش به‌عنوان نمونه پژوهش اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ. اﺑﺰار جمع‌آوری اﻃﻼﻋﺎت، ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ روایی محتوایی و ظاهری آن توسط کارشناسان ﺗﺄﯾﯿﺪ شد. برای تعیین اعتبار پرسش‌نامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن 89/0 به‌دست آمد. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد که 12 عامل مؤثر بر عدم تمایل دامداران به خروج دام از جنگل شامل وابستگی به شغل دامداری، عدم اعتقاد به طرح سامان‌دهی خروج دام از جنگل، فقدان جایگاه مناسب نگهداری دام، ضعف بنیه مالی، تعلقات آباواجدادی، برخورداری از حقوق قانونی چرای دام، عدم کفایت تسهیلات مالی اعطاشده، فقدان مشارکت، هزینه زیاد دامداری صنعتی، فقدان آموزش توجیهی، عدم همکاری مناسب نظام بانکی و نیز سودمندی چرای دام در جنگل هستند. این عامل‌ها 07/64 درصد از واریانس کل عوامل مرتبط با عدم تمایل دامداران به خروج دام از جنگل را تبیین می‌‌کردند. اجرای برنامه‌‌های آموزشی توانمندساز و ایجاد تنوع در منابع معیشت دامداران به‌منظور افزایش تمایل آن‌ها به خروج دام از جنگل، مفید خواهند بود.