مقایسه غنا، تنوع ‌زیستی و یکنواختی ماکروفون خاک در فصل‌های رویش و استراحت در توده ‌خالص بادامک (Amygdalus scoparia Spach) در منطقه حفاظت‌شده گنو

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تنوع زیستی، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

2 نویسنده مسئول، استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

4 استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

5 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاه‎پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2021.354014.1993
چکیده

در پژوهش پیش‌رو، غنا، تنوع‌ و یکنواختی ماکروفون خاک در یک توده خالص بادامک (Amygdalus scoparia Spach) و عوامل مؤثر بر آن‌ها در فصل‌های رویش و استراحت مقایسه شده‌اند. پس از انتخاب یک توده نیم‌‌هکتاری در منطقه حفاظت‌شده گنو در استان هرمزگان، 10 نمونه خاک به‌صورت تصادفی تا عمق 15 سانتی‎متری از زیر تاج درختان در فصل‌‌های رویش و استراحت برداشت شد. در عرصه، ماکروفون از نمونه‌ها جدا شد و برای شناسایی به آزمایشگاه انتقال یافتند. برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی نمونه‌های خاک نیز در آزمایشگاه اندازه‌گیری شدند. مقایسه ویژگی‌های اندازه‌گیری‌شده بین دو فصل رویش و استراحت با آزمون آماری T در سطح اطمینان 95 درصد و رابطه بین آن‎ها با ماکروفون خاک با استفاده از همبستگی پیرسون در سطح اطمینان 99 درصد ارزیابی شد. نتایج نشان داد که همه ویژگی‌های خاک شامل کربن آلی، نیتروژن، فسفر و درجه‌حرارت به‌جز هدایت‌‌‌‌ الکتریکی و اسیدیته خاک در فصل رویش به‌طور معنی‌داری بیشتر از فصل استراحت بودند. فراوانی و زی‌توده بیشتری برای ماکروفون خاک در فصل رویش (به‌ترتیب 1060 عدد‌ ‌در متر‌‌ مربع و 9/5 میلی‌گرم در متر‌‌ مربع) نسبت به فصل استراحت (به‌ترتیب 90 عدد‌ ‌در متر‌‌ مربع و 7/0 میلی‌گرم در متر‌‌ مربع) به‌دست آمد. همچنین، شاخص‎های غنای مارگالف، غنای منهینیک، تنوع زیستی سیمپسون، تنوع زیستی شانون- وینر، یکنواختی پیلو و یکنواختی هیل در فصل رویش (به‎ترتیب 55/2، 15/2، 79/0، 77/1، 89/0 و 93/0) به‌طور معنی‎داری بیشتر از فصل استراحت (به‌ترتیب 23/0، 53/0، 09/0، 13/0، 49/0 و 19/0) بودند. تراکم ماکروفون خاک و شاخص‎های تنوع زیستی، غنا و یکنواختی پیلو، همبستگی‌های مثبت و معنی‎داری با کربن ‌آلی، فسفر، نیتروژن و دمای خاک نشان دادند.