فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم می‌‌تواند تهدیدی جدی برای گونه‌‌های مختلف بومی در جنگل‌‌های هیرکانی باشد. بااین‌حال، تاکنون پژوهشی در ارتباط با تعیین پیامد‌‌های تغییر اقلیم بر روند الگوهای پراکنش (Populus caspica Bornm.) انجام نشده است. در پژوهش پیش‌رو به‌منظور شناسایی ارتباط بین پراکنش سفیدپلت با متغیرهای اقلیمی و تعیین رویشگاه‌‌های مطلوب تحت شرایط اقلیم کنونی و آینده (سناریوی RCP 8.5 تا سال 2070) از تئوری آشیان بوم‌شناختی، نرم‌افزار MAXENT و نیز داده‌‌های حضور این گونه در سطح جنگل‌‌های هیرکانی استفاده شد. بر‌‌اساس ارزیابی سطح زیر منحنی ROC، ارزش زیاد شاخص AUC (993/0) نشان‌دهنده کارآمدی مدل مورد استفاده در تعیین رویشگاه بالقوه سفیدپلت بود. مهم‌ترین متغیر‌‌های مؤثر در تعیین رویشگاه این گونه شامل بارش در خشک‌‌ترین ماه سال، تغییرات دمای سالانه، میانگین دمای سالانه و هم‌‌دمایی بودند. همچنین، تحت شرایط اقلیم کنونی، مساحت مطلوبیت رویشگاه‌‌های این گونه در جنگل‌های هیرکانی 3/88317 کیلو‌‌متر مربع است و در 75/38 درصد از منطقه، پتانسیل خوبی برای حضور سفید‌‌پلت وجود دارد، درحالی‌که نتایج سناریو آینده (RCP 8.5) نشان‌دهنده کاهش 4/48 درصدی مساحت مطلوبیت رویشگاه این گونه نسبت به شرایط فعلی است. از نتایج این پژوهش می‌‌توان در راستای تصمیمات مدیریتی، برنامه‌‌ریزی‌‌های حفاظتی و اصلاحی با درنظر گرفتن اثر تغییر اقلیم بر مطلوبیت رویشگاه‌‌ها و پاسخ گونه به تغییر اقلیم استفاده کرد و راهبردهای حفاظتی سفیدپلت (در درون یا بیرون از رویشگاه) را تدوین کرد.