تعیین مناسب‌ترین سن نشای برنج در کشت مکانیزه به منظور دستیابی به بالاترین عملکرد محصول در مازندران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران، تنکابن، ایران.

2 استاد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، دانشکده علوم کشاورزی، تاکستان، ایران.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، دانشکده علوم کشاورزی، گروه زراعت، تاکستان، ایران.

4 دانشیار بخش ماشین های کشاورزی، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22092/erams.2017.113001
چکیده

با توجه به بالا بودن هزینۀ کارگری در تولید برنج، استفاده از ماشین‌ نشاکار برنج و بالا بردن سطح مکانیزاسیون یکی از راهکارهای اساسی در کاهش هزینۀ تولید، پایداری و تهیۀ نشای سالم و قوی برای نشای جعبه‌ای است. واکنش زراعی ارقام برنج نسبت به کاشت مکانیزه با ماشین نشاکار به دلیل تفاوت در میزان تراکم و نوع آرایش کاشت متفاوت است. بدین منظور این تحقیق با هدف دستیابی به مناسب‌ترین سن نشا برای کاشت مکانیزه چهار رقم برنج در سال زراعی 1388 در ایستگاه تحقیقات برنج چپرسر شهرستان تنکابن اجرا گردید. آزمایش‌ها با استفاده از طرح اسپیلت پلات و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اصلی سن نشا با چهار سطح (20، 27، 33 و40 روز) و فاکتور فرعی شامل چهار رقم برنج (هاشمی، خزر، هیبرید و شیرودی) بود. نتایج حاصل از تجزیۀ واریانس داده‌ها نشان می‌دهد که سن‌ نشا بر اکثر صفات مورد بررسی اثرگذار است و اختلاف معنی-داری در داده‌های به‌دست آمده در سطح پنج، یک و 1/0 درصد وجود دارد. تأثیر ارقام نیز بر تمامی صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. بررسی ضریب همبستگی بیانگر ارتباط مثبت و معنی‌دار با صفات بود. بیشترین عملکرد از سن نشای 20 روز با 9/5166 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد. در میان ارقام نیز بیشترین عملکرد به رقم شیرودی با 9/5899 کیلوگرم در هکتار تعلق داشت. بنابراین، برای دستیابی به توان بالقوه، رقم شیرودی با نشای 20 روز توصیه می‌شود که یکنواختی و مناسب‌ترین سن نشا را به منظور کاشت با ماشین نشاکار راه‌رونده داشت.