معرفی سطح بهینه روشنه‌‌های تاجی برای زادآوری استقراریافته راش شرقی (Fagus orientalis Lipsky) در جنگل‌‌های طبیعی و آمیخته هیرکانی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2021.351926.1957
چکیده

استقرار زادآوری درختان در ارتباط با انواع روشنه‌‌ها و عوامل مرتبط به آن‌ها مانند ویژگی‌‌های فیزیوگرافی و درختان حاشیه، تضمین‌کننده پویایی و چرخه جای‌گشت در جنگل‌‌های طبیعی است. هدف پژوهش پیش‌رو، تعیین سطح بهینه روشنه‌‌ها در ارتباط با تغییرات تنوع گونه‌‌ای درختان حاشیه و واحدهای فیزیوگرافی برای بررسی تراکم و ارتفاع زادآوری‌‌ مستقر راش (Fagusorientalis Lipsky) در مراحل مختلف رویشی است. بدین‌منظور، زادآوری مستقر درون روشنه‌‌ها در قطعه شاهد سری سه در گلندرود نور، آماربرداری صددرصد شد و مساحت هر روشنه با استفاده از روش شعاعی اندازه‌‌گیری شد. پس از تفکیک طبقه‌های سطحی روشنه‌‌ها، زادآوری استقراریافته درختان راش برمبنای قطر آن‌ها به سه طبقه 3/1 تا 5/2 (نهال)، 5/2 تا پنج (خال) و بزرگ‌‌تر از پنج سانتی‌‌متر (پیش‌‌به‌‌جا) تقسیم‌‌بندی شدند. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نشان داد که تغییرات تراکم هیچ‌کدام از انواع زادآوری، رابطه معنی‌‌داری با تغییرات سطح روشنه‌‌ها و عوامل مرتبط با آن‌ها نداشتند، اما ارتفاع نهال‌‌ها در ارتباط با واحدهای فیزیوگرافی و غنای گونه‌‌ای درختان حاشیه بین طبقه‌های سطحی روشنه‌‌ها، تغییرات معنی‌‌دار نشان داد. همچنین، ارتفاع خال‌‌گروه‌‌ها تنها با متغیر سطح روشنه و ارتفاع پایه‌‌های پیش‌‌به‌‌جا فقط با فراوانی درختان حاشیه روشنه‌‌ها، همبستگی وارونه معنی‌‌دار داشتند (ضریب‌های همبستگی به‌ترتیب 34/0- و 7/0-). نتایج این پژوهش نشان داد که مساحت بهینه روشنه‌‌ها برای استقرار انواع مراحل زادآوری راش با احتساب ویژگی‌‌های فیزیوگرافی، غنای گونه‌‌ای و فراوانی درختان حاشیه، شامل طبقه‌های سطحی کمتر از دو آر تا حداکثر 10 آر است.