تاثیر جنگ تحمیلی بر قدرت منطقهای ایران: 1380-1359
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دکتری علوم سیاسی، گرایش مسائل ایران، از دانشگاه تربیت مدرس تهران
doi
10.30497/pk.2020.75420چکیده
جمهوری اسلامی ایران در سالهای پس از انقلاب به دلیل موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد، مشروعیت بالای نظام سیاسی، اتخاذ هویت جهانشمول اسلامی و ظرفیت بالقوه برای رهبری منطقهای، در موقعیت مطلوبتری نسبت به حکومت پهلوی به سر میبرد. اما وقوع جنگ تحمیلی و تبعات گریزناپذیر آن بر سیاست منطقهای ایران تأثیر نهاد. پیامدهای منفی جنگ به کاهش کنشگری ایران تا قبل از تحولات منطقهای ناشی از حوادث 11 سپتامبر 2001 منجر شد. پرسش اصلی نوشتار حاضر این است که مهمترین تأثیر جنگ تحمیلی از سوی عراق بر قدرت منطقهای ایران چه بوده است؟این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی به انجام رسیده و برای تحلیل دادهها از روش تحلیل نظریه مبنا (نظریه قدرت منطقه ای) استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که در سطح بینالمللی، افزایش فشار ساختاری نظام بینالملل و در سطح داخلی فرسایش منابع قدرت (اقتصادی و نظامی) تاثیراتی بوده که تضعیف قدرت منطقهای ایران را در پی داشته است. به گونهای که بازتاب آن را میتوان در تضعیف ایفای نقشهای سه گانه رهبری، پاسداری و پشتیبانی منطقهای مشاهده کرد.
