فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای مدیریت جنگل‌‌های هیرکانی لازم است که مهم‌ترین راهبرد‌‌های مبتنی ‌بر عوامل درونی و بیرونی مؤثر شناسایی شوند و در برنامه‌‌ریزی طرح‌‌های جایگزین استفاده شوند. در پژوهش پیش‌‌رو، مهم‌‌ترین عوامل و راهبرد‌‌های‌ مدیریت پایدار جنگل‌‌های سیاهکل در استان گیلان بررسی شد. برای انجام این پژوهش، مجموعه‌ای از عوامل قوت، ضعف، فرصت و تهدید مؤثر توسط گروه دلفی متشکل از 15 نفر از خبرگان جنگل‌داری و محلی با استفاده از مقیاس لیکرت پنج درجه اهمیت‌سنجی شدند و پس از فازی‌‌زدایی با استفاده از روش SWOT تحلیل شدند. سپس براساس شبکه تعریف‌شده، پرسش‌نامه مقایسه‌های زوجی توسط یک گروه 15 نفره از خبرگان جنگل‌داری مورد قضاوت قرار گرفت و اطلاعات با استفاده از فرایند تحلیل شبکه‌‌ای پردازش شدند. نتایج نشان داد که جنگل‌‌ها بیشتر تحت تأثیر محیط بیرونی هستند. باقی ‌‌ماندن تعداد بیشتر عوامل ضعف و تهدید پس از غربالگری نشان‌‌دهنده نگرانی عمومی نسبت به اداره جنگل است. نتایج نهایی فرایند تحلیل شبکه‌‌ای نشان داد که از بین چهار گروه راهبردی SWOT، راهبرد‌‌های تنوعی رقابتی (ST) و بازنگری (WO) در رتبه‌های اول و دوم اهمیت قرار داشتند. از بین 19 عامل SWOT منتخب نیز پنج عامل شامل دامداری سنتی در جنگل (T1)، ظرفیت­های اکوتوریسم حوزه آبخیز (O2)، جاذبه­های گردشگری در جنگل در صورت مدیریت اصولی (S2)، گازرسانی به روستاهای متصل به جنگل (O3) و طرح‌‌های جنگل‌داری (S5)، رتبه‌های اول تا پنجم را به‌خود اختصاص دادند. انتخاب دو گروه راهبردی حدواسط (ST و WO) و پنج عامل برتر در فرایند تحلیل شبکه‌‌ای به‌عنوان تصمیم‌های استوار و امیدوارکننده‌‌تر در مدیریت پایدار جنگل‌های هیرکانی (جنگل‌داری آینده) قابل ‌توصیه هستند که می‌توانند در طرح‌‌های جنگل‌داری جایگزین استفاده شوند.