فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش پیش‌رو، انتخاب مناسب‎ترین شاخص‌‌های پوشش گیاهی مستخرج از تصاویر ماهواره‎ای برای مطالعه اثر تغییر متغیرهای اقلیمی بر پوشش جنگلی زاگرس شمالی در شهرستان سردشت بود. برای این منظور با استفاده از تصاویر سری لندست طی دوره 1988 تا 2017، ابتدا 25 شاخص گیاهی محاسبه شد. سپس با کاربرد آنالیز مؤلفه‎های اصلی (PCA)، نه شاخص‎ گیاهی مؤثرتر شامل هفت شاخص در محور اول و دو شاخص در محور دوم انتخاب شدند. این دو محور عاملی، حدود 91 درصد از واریانس شاخص‌های مورد بررسی را تبیین کردند. با به‌کارگیری داده‎های ایستگاه سینوپتیک سردشت، ضریب‌های همبستگی خطی بین شاخص‎های منتخب و متغیرهای اقلیمی بررسی شد. نتایج نشان داد که شاخص‌های محورهای اول و دوم به‌ترتیب با بارش و دمای فصل بهار، همبستگی مستقیم و معکوس داشتند. طی دوره 30ساله، شاخص پوشش گیاهی متعادل‌شده خاک (Soil Adjusted Vegetation Index, SAVI) با بارش فصل بهار، 49 درصد و شاخص پوشش گیاهی نسبت قرمز سبز (Red Green Ratio Index, RGRI) با دمای متوسط فصل بهار، 51 درصد همبستگی نشان دادند. به‌سبب اثرات همسان بارش و دمای فصل بهار در دهه اول، رابطه‌های رگرسیونی بین شاخص‎های SAVI و RGRI با بارش و دمای فصل بهار، 84 و 51 درصد همبستگی داشتند، در حالی‎که طی دهه‎های دوم و سوم، ضریب همبستگی هر دو شاخص به‌ترتیب به کمتر از 50 و 10 درصد کاهش یافت. با توجه ‌به ویژگی‎های منطقه مورد مطالعه، دخیل بودن چندین عامل مؤثر بر پوشش جنگلی و نیز اثرات متضاد یا همسان متغیرهای اقلیمی بر پوشش جنگلی، می‌توان نتیجه گرفت که شاخص‌های مذکور به‌منظور بررسی تأثیر تغییر متغیرهای اقلیمی بر جنگل‌های زاگرس شمالی، انطباق و همبستگی کم تا متوسطی دارند.