تأثیر ارتفاع از سطح دریا بر الگوی پراکنش سیستم ریشه در جنگل‌کاری‌های توسکای ییلاقی (.Alnus subcordata C. A. Mey)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری‏، ایران

2 دانشیار، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری‏، ایران

4 استادیار، گروه آمار، دانشکده علوم پایه و فنی مهندسی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

5 استاد، بخش هیدرولیک و حفاظت خاک، دانشکده کشاوزی، دانشگاه ساساری، ایتالیا

doi
10.22092/ijfpr.2021.352005.1959
چکیده

حفاظت خاک توسط گیاهان تاحد زیادی به ویژگی‌های زیست‌فنی سیستم ریشه آن‌ها بستگی دارد. یکی از این ویژگی‌ها، الگوی پراکنش ریشه‌‌ها در خاک یا نسبت سطح ریشه به سطح خاک (RAR) است. هدف از پژوهش پیش‌رو، بررسی تأثیر عامل ارتفاع از سطح دریا بر پراکنش مکانی ریشه درختان جنگل‌کاری‌شده توسکای ییلاقی (Alnus subcordata C. A. Mey.)در سه حد ارتفاعی پایین‌بند، میان‌بند و بالابند در حوزه طرح جنگل‌داری نکا- ظالمرود در استان مازندران بود. هفت اصله درخت در هر ارتفاع به‌روش کاملاً تصادفی انتخاب شدند. به‌منظور اندازه‌‌گیری RAR با استفاده از روش مقطع پروفیل در اطراف هر پایه، دو پروفیل در سمت بالا و دو پروفیل در سمت پایین هر درخت حفر شد. ابعاد پروفیل‌ها 100 × 50 سانتی‌متر مربع بودند که به فاصله‌های افقی 5/0 و 5/1 متر از تنه درخت (دو مقطع) حفر شدند. دیواره‌‌‌‌ها به افق‌‌های 10 سانتی‌متری تقسیم شده و قطر همه ریشه‌‌های بیرون‌زده اندازه‌‌گیری شد. براساس نتایج، در هر سه ارتفاع با افزایش عمق و فاصله از درخت، RAR به‌صورت رابطه نمایی کاهش یافت. نتایج به­دست آمده از آنالیز کوواریانس نشان داد که پراکنش ریشه‌ها در هر سه ارتفاع، اختلاف معنی‌‌داری داشتند. به‌طور کلی، با افزایش ارتفاع از سطح دریا به تراکم ریشه‌ها افزوده شد. درصد بیشتر RAR در برخی از موقعیت‌‌ها در ارتفاع‌ پایین‌بند ممکن است به‌دلیل محدودیت عمق خاک در این ارتفاع باشد.