بررسی نقش اسکله بر ویژگی‌‌های رویشی و زایشی درختان حرا (.Avicennia marina (Forssk.) Vierh)

نویسندگان

1 استاد گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

3 دانشجوی دکتری آمایش محیط‌زیست، گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 استاد گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 دانشیار، گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2020.342904.1930
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی نقش اسکله بر ویژگی‌‌های رویشی و زایشی درختان حرا (Avicennia marina (Forssk.) Vierh.) در دو منطقه خور آذینی و بندر خمیر بود. ابتدا دو ایستگاه هم‌جوار با اسکله و شاهد در هریک از دو منطقه مذکور درنظر گرفته شد. سپس، دو توده سه هکتاری در هریک از ایستگاه‌‌های هم‌جوار با اسکله و شاهد انتخاب شد. در هریک از آن‎ها، سه ترانسکت 300 متری به‌صورت تصادفی- منظم به فاصله‌های 50 متر از یکدیگر درنظر گرفته شد. در هریک از ترانسکت‎ها، سه قطعه‌نمونه با ابعاد 10×10 متر مربع پیاده شد و ویژگی‌‌های رویشی و زایشی درختان حرا با ارتفاع بیشتر از یک متر اندازه‎گیری شدند. این داده‌ها با استفاده از آزمون تی‎استیودنت مقایسه شدند. نتایج نشان داد که در منطقه خور آذینی، درجه شادابی درختان حرا و نیز تعداد نها‌‌ل‌‌ها و ریشه‌‌های هوایی در ایستگاه شاهد به‌طور معنی‌‌داری بیشتر از ایستگاه هم‌جوار با اسکله بود، اما از نظر ویژگی‌‌های رویشی دیگر شامل ارتفاع درخت، طول تاج و سطح تاج، اختلاف معنی‌‌داری بین دو ایستگاه مذکور مشاهده نشد. در بندر خمیر نیز درجه شادابی درختان حرا و سطح تاج در ایستگاه شاهد به‌طور معنی‌‌داری بیشتر از ایستگاه هم‌جوار با اسکله به‌دست آمد، اما از نظر ویژگی‌‌های رویشی دیگر، اختلاف معنی‌‌داری بین دو منطقه شاهد و هم‌جوار با اسکله مشاهده نشد. درمجموع، توده‎های شاهد با فاصله از اسکله، شرایط رویشی و شادابی بهتری داشتند، بنابراین توصیه می‎شود که برای کاهش اثرات منفی سازه‎های انسان‌ساخت بر جوامع جنگلی مانگرو، پژوهش‌های دیگری نیز انجام شود تا ‎با توجه ‌به اطلاعات پایه‎ای، سازه‎ها با حساسیت بیشتری مکان‎یابی شوند.