تحلیل کاربست فعل حرکتی «أنزل» در قرآن بر مبنای نظریۀ زبانشناختی تالمی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
2 (دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر)
3 (دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر)
doi
چکیده
حرکت یک پدیده مهم و مؤثر در مفهومسازی است که بهواسطۀ فعل به عنوان یک گزارۀ پویا در جمله نمود پیدا میکند. لئونارد تالمی زبانشناس مطرح در حوزۀ زبانشناسی و معناشناسی شناختی، فعل حرکتی را حاصل چهار مؤلفۀ رویداد حرکتی، پیکر، مسیر و زمینه میداند. در قرآن کریم، فعل حرکتی (أنزَلَ) یک فعل مسیرنما و پویا است که به واسطۀ موضوعاتی که به نزول قرآن و رحمت بر مردم میپردازد، از بسامد بالایی برخوردار است. در این پژوهش، سعی بر این است تا کارکرد فعل حرکتی (أنزَل) در قرآن کریم را با استناد به علم زبانشناسی شناختی و نظریۀ حرکتی تالمی، مورد کاوش قرار دهیم. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد مطابق با معنای لفظی، فعل “أنزَلَ» مسیر نزولی و از بالا به پایین دارد. کنشگر تمامی شواهد فعل مسیرنما (أنزَل) یکسان است و حرکت نزولی توسط خداوند اتفاق میافتد. حرکت نزول کارکردی ذهنی دارد، بدینصورت که پیکرها به صورت موجودیتی عینیت یافته مسیری نزولی را به سوی زمینه، یعنی زمین و مخلوقات میپیمایند. از سوی دیگر، فعل (أنزَلَ) به دلیل وسعت معنایی و ارتباط معانی حاشیهای و کانونی آن انگارهای شناختی را ترسیم میکند.
