تأثیر سیلیکون درشت‌‌دانه و نانوذره بر افزایش مقاومت به خشکی در نونهال‌های دارمازو (.Quercus infectoria Oliv)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار، گروه زیست‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانش‌‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2020.121960
چکیده

سیلیکون در افزایش مقاومت گیاهان به تنش خشکی، نقش بسزایی دارد. در پژوهش پیش‌رو، تأثیر سیلیکون‌‌ در شرایط تنش خشکی بر نونهال‌‌های دارمازو (Quercus infectoria Oliv.) بررسی شد. نونهال‌‌ها از نهالستان جنگلی اداره منابع طبیعی شهرستان مریوان به دانشگاه ارومیه منتقل شدند. سپس، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک‌‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. نونهال‌‌ها در ابتدا با دی‌اکسیدسیلیکون در دو نوع درشت‌‌دانه و نانوذره به‌صورت پیش‌‌تیمار با غلظت‌های مختلف (صفر، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌گرم در لیتر) و برابر با ظرفیت زراعی به‌مدت ۳۰ روز آبیاری شدند. سپس، تنش خشکی در سه سطح شامل قطع آبیاری (تنش شدید)، آبیاری براساس ۵۰ درصد ظرفیت زراعی (تنش متوسط) و آبیاری براساس ظرفیت زراعی (شاهد) بر نونهال‌های پیش‌تیمارشده به‌مدت 21 روز اجرا شد. نتایج نشان داد که اثرات مستقل نوع سیلیکون بر سیلیس، تنش خشکی بر پرولین و غلظت سیلیکون بر مقدار پرولین و سیلیس نونهال‌ها معنی‌‌دار بودند، اما معنی‌داری اثرات متقابل تنش خشکی با نوع سیلیکون و نیز تنش خشکی با غلظت سیلیکون فقط بر مقدار پرولین تأیید شد. هیچ‌یک از اثرات مستقل و متقابل عوامل موردبررسی بر پارامترهای رویشی و مقدار هیدرات‌‌های کربن معنی‌‌دار نبودند. اعمال تیمار سیلیکون فقط در شرایط تنش شدید خشکی، تأثیر معنی‌‌داری بر کاهش مقدار پرولین داشت، اما تفاوت معنی‌داری ازنظر استفاده از سیلیکون‌های درشت‌‌دانه و نانوذره مشاهده نشد. البته جذب سیلیس در حالت نانوذره بیشتر بود. به‌طورکلی در شرایط تنش شدید خشکی، اعمال سیلیکون‌های درشت‌‌دانه و نانوذره در غلظت 50 میلی‌‌گرم در لیتر توانست تحمل نونهال‌‌های دارمازو را در برابر تنش خشکی افزایش دهد.