مؤثرترین شیوه ها ی «جذب مخاطب» با محوریت ادب تعلیمی در بوستان و گلستان سعدی با اثرپذیری از قرآن کریم
نویسندگان
1 گروه الهیات و علوم قرآن و حدیث، دانشگاه اراک، اراک، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
doi
چکیده
انس سعدی با قرآن کریم، بهعنوان والاترین جلوهگاه فرهنگ اسلامی، میزان اثرپذیری وی از قرآن را بسیار نظرگیر نمود. برخی از عمدهترین مولفههای قرآنی که سعدی بهشدت متاثر از آنها بود، عبارتند از: تعلیمی بودن بوستان و گلستان بهعنوان محوریترین ویژگیِ برداشت شده از قرآن، سادگی و روشنی کلام، حکایتها و مثلها، زبان مطایبه و طنز، آهنگین بودن کلام و ایجاز هنرمندانه. پژوهش حاضر، ادب تعلیمی و برخی ابزارهای تفهیم آن را بهمنزلهی موثرترین شیوههای جذب مخاطب در قالب مطالعات میانرشتهای در قرآن و شاهکارهای سعدی مورد بحث قرار داده است. روش تحقیق نظری- استنادی و مبتنی بر دادههای قرآنی بوده و هدف نوشتار حاضر آن است که با تبیین برخی راهکارهای اثرگذاری بر مخاطب، تاثیر فرهنگ قرآنی بر دیدگاه سعدی را در این زمینه بررسی نماید. دادههای پژوهش نشان داد که عمدهترین عامل توفیق سعدی در اثرپذیری از قرآن، انتخاب نوع ادبی ادبیات تعلیمی با زبانی بسیار ساده و همهفهم بود که ضمن رعایت زبان موسیقایی و لحن کلام برگرفته از ایجاز و اعجاز قرآن کریم، اثرپذیری هنرمندانهی خود را از این منبع لایتناهی به حد اعلی رسانید؛ بهگونهایکه همین بهرهگیری عمیق از آموزههای قرآنی را میتوان راز رسیدن به نوعی التذاذ ادبی پس ازمطالعهی شاهکارهای سعدی برشمرد.