نتایج اولیه ارزیابی ساختار توده در قطعه‌های بررسی دائمی راشستان‌های دست‌نخورده در جنگل‌های هیرکانی

نویسندگان

1 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 کارشناس، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

4 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

5 مربی، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

6 کارشناس، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

7 کارشناس، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

8 کارشناس جنگل، اداره منابع طبیعی نوشهر، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان‌ مازندران- نوشهر، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، نوشهر، ایران

9 کارشناس جنگل، اداره منابع طبیعی نوشهر، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان‌ مازندران- نوشهر، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، نوشهر، ایران

10 کارشناس جنگل، اداره منابع طبیعی رشت، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان‌ گیلان، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، رشت، ایران

11 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

12 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

13 کارشناس، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

14 کارشناس، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

15 کارشناس ارشد جنگل، دفتر فنی جنگل‌داری، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، چالوس، ایران

16 کارشناس ارشد جنگل، اداره منابع طبیعی ساری، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران-ساری، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، ساری، ایران

17 کارشناس ارشد جنگل، دفتر جنگل‌کاری و پارک‌ها و ذخیره‌گاه‌های جنگلی، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، چالوس، ایران

18 کارشناس جنگل، اداره منابع طبیعی گرگان، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان‌ گلستان، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2020.121962
چکیده

در اصول نگرش اکوسیستمی و مدیریت جنگل با دیدگاه نزدیک به طبیعت، شناخت ساختار توده برای انتخاب دخالت مناسب و حفظ پایداری جنگل ضروری است. این پژوهش از سال 1387 در توده‌های دست‌نخورده راش در چهار منطقه از جنگل‌های هیرکانی انجام شد. دوازده قطعه‌نمونه یک هکتاری در مراحل تحولی اولیه، بلوغ و تخریب انتخاب و آماربرداری صددرصد شدند. در وسط هر قطعه‌نمونه، یک ترانسکت 1000 متر مربعی درنظر گرفته شد و قطر برابر سینه، ارتفاع و مختصات کلیه گونه‌ها برداشت شد. سپس، ساختار عمودی و افقی آن‌ها توسط نرم‌افزار SVS رسم شد. همچنین، جایگاه هر قطعه‌نمونه (مرحله تحولی) در مثلث ساختار مشخص شد. نتایج نشان داد که تعداد درخت زنده بین 188 اصله در مرحله تخریب و 475 اصله در مرحله اولیه و تعداد کل خشک‌دار بین هفت و 30 اصله در هکتار نوسان داشت، درحالی‌که متوسط تعداد خشک‌‌دار بالغ‏، سه اصله در هکتار بود. متوسط رویه ‌زمینی، حجم کل و حجم خشک‌دار به‌ترتیب 40/65 متر مربع، 592/6 و 55/8 متر مکعب در هکتار محاسبه شد. توده‌ها در مرحله بلوغ دوآشکوبه بودند، اما در دو مرحله دیگر سه‌ آشکوب مشاهده شد. سهم قابل‌ ملاحظه حجم درختان قطور و خیلی قطور نشان داد که توده‌ها مسن بوده و از ساختار نامنظم تئوریک بسیار فاصله دارند، بنابراین دخالت‌های پرورشی متفاوتی برای مراحل مختلف قابل‌ توصیه است.