ارزیابی برهمکنشهای درون و بینگونهای بنه (.Pistacia atlantica Desf) و بادام (.Amygdalus spp) با استفاده از تحلیلهای مکانی در تودههای آمیخته جنگل تحقیقاتی بنه در استان فارس
نویسندگان
1 دانشیار، گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد، بخش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2020.121964چکیده
برهمکنشهای درون و بینگونهای درختان، یکی از فرایندهای مهم در ایجاد ساختار مکانی جوامع گیاهی در مناطق نیمهخشک است که میتواند در مدیریت و احیا پوشش گیاهی این مناطق بهکار رود، بنابراین پژوهش پیشرو با هدف بررسی الگوی مکانی بنه (.Pistacia atlantica Desf) و بادام (.Amygdalus spp) و شناسایی برهمکنش آنها در جنگل تحقیقاتی بنه استان فارس انجام شد. در دو قطعهنمونه با ابعاد 150 × 150 متر مربع، موقعیت مکانی 798 پایه از دو گونه بههمراه دو قطر عمودبرهم تاج آنها اندازهگیری شد. شکلهای تک و دومتغیره تابعهای g، O-ring، D و kmm برای تشریح الگوی مکانی این گونهها استفاده شدند. نتایج با تأیید ناهمگنی توزیع گونهها نشان دادند که بنه، انبوهی کمتر و میانگین مساحت تاج بیشتری داشت. همچنین، بنه و بادام در کپههای آمیخته قرار داشتند، اگرچه برهمکنش مثبت همگونهها قویتر از دگرگونهها بود. در مقیاس کوچک، تجمع افراد همگونه نزدیک به دوبرابر تجمع افراد دگرگونه بود. برهمکنش مثبت همگونهها باعث بروز رقابت درونگونهای شدید شد که بر اندازه مساحت تاج همگونه، اثر منفی معنیدار داشت (0/5 > p ) و مقدار آن در بادام بیشتر از بنه (در فاصله سه متری همگونه، مساحت تاج بادام 60 درصد و بنه 20 درصد کمتر از میانگین) بود. بهطور کلی، این پژوهش نشان داد که در منطقه مورد مطالعه بین بنه و بادام، رابطه همیاری وجود دارد که میتواند بهدلیل اثر تسهیلکنندگی بین آنها باشد. نتایج کمی این پژوهش را میتوان در اقدامات جنگلشناسی مانند درختکاری بهکار برد.