بررسی فنّی «حسن ابتدا» و «براعت استهلال» و «حسن ختام» در قصّههای قرآن (موردپژوهانه، داستان حضرت موسی و یوسف (علیهما السَّلام))
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه حکیم سبزواری
2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری
doi
چکیده
براعت استهلال، حسن ابتدا و براعت ختام از صنایع معنوی بدیع می باشد که در زیبا سازی متون نظم و نثر ادبی و جلب توجه مخاطب و همراه کردن او با داستان، نقش عمدهای را ایفاء میکند. تنوع در شیوههای آغازین کلام و انسجام معنایی میان مقدمه و متن اصلی و خاتمه در داستان یکی از نشانههای توانمندی ادیب یا سخنور در خلق اثر است. قرآن کریم که بهعنوان کلام خالق و معجزه بیبدیل پیامبر رحمتr است، دل ها را جذب عظمت بیان خود کرده و گوش جان را مسحور سخن خویش میسازد. یکی از نشانههای اعجاز قرآن کریم فواتح و خواتم سورهها است که با کلمات و عباراتی زیبا و جذاب آغاز می گردد و با اشارهای لطیف و متناسب، مقصود سورها را بیان میکند و با این شیوههای بیانی، خستگی و ملالت را از مخاطب خود میزداید.همچنین داستانهای قرآن نیز از لحاظ ساختار کلام با شیوههای مختلفی آغاز میگردد. مقدمه داستانهای قرآن متنوع بوده و از جذابیت هنری ویژهای برخوردار است و با شیوههای بیان منحصر به فرد خود، در خواننده ایجاد شوق و انگیزه میکند. همچنین انسجام الفاظ، موسیقی درونی، ارتباط تنگاتنگ معنایی و تناسب میان مقدمه و متن اصلی و خاتمه داستان، تأثیر بسزایی در جلب توجه خواننده داشته و او را در فراز و نشیب صحنههای داستان با خود همراه میکند.