فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تکرار یکی از جلوه‌های مهم علم زبان­شناسی است. این پدیده از دیرباز همواره مورد توجه اهل ادب بوده است؛ چرا که تکرار هر کلمه یا عبارت، هدف و معنای مهمی را در­ پی دارد و بهتر می‌تواند مخاطب را تحت تأثیر خود قـرار دهد. اسلوب تکرار در قرآن کریم گامی رو به جلوتر دارد؛ به گونه‌ای که اعجـاز کلام آسمانی را به رخ همگان می­کشاند؛ زیرا نوع ساختار و چیدمـان کلمات تکرار­شونده، علاوه بر زیبـایی که به آیات و سوره­ها می­بخشد، بر بلاغت کلام می‌افزاید و موجب غنای نظام معنایی و تجلّی مفاهیم مهم قرآنی می‌شود. پژوهش پیش رو، حاصل مطالعۀ تکرار هندسی در سورۀ بقره است و به دلیل نقش برجستۀ این نوع تکرار در سورۀ بقره، بر­ آنیم که با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایۀ آمارگیری­ انواع­ تکرار هندسی، چگونگی کاربرد آن و میزان تأثیر دلالتی این نوع تکرار را بررسی کنیم. نتایج پژوهش نشان می‌دهد پنح نوع تکرار استهلالی، ختامی، هرمی، دایره‌ای و تراکمی در سورۀ بقره دیده می­شود که تکرار هرمی با هدف تکرار و یادآوری مجدد مفاهیم و در راستای توصیفات، بیان جزئیات نعمت­ها و مراتب خسران و رستگاری؛ تکرار ختامی به صورت حکم قاطع و حسن ختام آیات است؛ بنابراین، برخی صفات خداوند مانند سمیع، غفور، علیم و قدیر، به منظور هشدار و پس از اشاره به برخی احکام و قوانین به وفور تکرار شده است؛ همچنین تکرار استهلالی به منظور امر و نهی­های اخلاقی و دینی بیشترین بسآمد را به خود اختصاص داده­اند.