تحلیل سیاست رژیم پهلوی در منطقه خلیج فارس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، در داشگاه تربیت مدرس تهران
doi
10.30497/pk.2019.2614چکیده
وقوع تغییرات ژئوپلیتیکی در محیط امنیتی ایران در کنار تحکیم قدرت شاه در اواخر دهه 1340 افزایش نقشآفرینی منطقهای رژیم پهلوی را به همراه داشت. بر این اساس بود که رژیم پهلوی ضمن مطرح کردن خود به عنوان قدرت برتر منطقهای نفوذ خود را در خلیج فارس گسترش داد و در جهت حفظ ثبات و امنیت منطقهای گاه با استفاده از قوه قهریه و گاهی با بهرهگیری از دیپلماسی و گسترش روابط با همسایگان سعی در ایفای نقش ژاندارمی کرد. هدف از این پژوهش پاسخ به این پرسش است که نقشآفرینی رژیم پهلوی به عنوان یک قدرت منطقهای تحت تأثیر چه عواملی و چگونه صورت پذیرفته است؟ یافتههای اولیه نشان میدهد در سطح بینالمللی کاهش فشار ساختاری نظام بینالملل ناشی از عواملی چون تنشزدایی در دوران جنگ سرد، خروج بریتانیا از خلیج فارس و دکترین نیکسون به همراه توسعه توانمندیهای داخلی موجب ایفای نقش سهگانه رهبری، پاسداری و پشتیبانی منطقهای از سوی رژیم پهلوی شد. درحقیقت با توجه به قرار گرفتن خلیج فارس در ذیل بلوک غرب و روابط شاه با واشنگتن، رژیم پهلوی به نیابت از ایالات متحده به تأمین امنیت این منطقه پرداخت.
