تحمل به خشکی نونهال‌های پنج کلن صنوبر دلتوئیدس‏‏ (Populus deltoides Bartr. ex Marsh)

نویسندگان

1 دانشیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

2 استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

3 مربی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2019.126537.1840
چکیده

در پژوهش پیش‌رو، نونهال‌های صنوبر دلتوئیدس (Populus deltoides Bartr. ex Marsh)به مدت چهار ماه تحت تنش خشکی قرار گرفتند. قلمه‌های پنج کلن صنوبر دلتوئیدس تهیه‌شده از خزانه تتارد ایستگاه چمستان در ایستگاه تحقیقات باغبانی قائمشهر کاشته شدند. در خردادماه وقتی نونهال‌ها به قطر و ارتفاع مناسب رسیدند، نونهال‌های یکدست انتخاب و با 20 تیمار شامل پنج سطح کلن (P. d. 63.10،P. d. 63.51،P. d. 69.55،P. d. 73.51و P. d. 77.51)و چهار سطح خشکی (دور آبیاری 3 ، 6 ، 9 و 12 روز) در سه تکرار در قالب طرح فاکتوریل با بلوک‌های کامل تصادفی آزمایش شدند. نتایج نشان داد که تنش کم‌آبی باعث کاهش زنده‌مانی، رشد، زی­توده، فتوسنتز و تعرق نونهال صنوبر دلتوئیدس شد، اما کلن 55/69 علاوه‌بر زنده‌مانی مناسب، دارای رشد مطلوبی (به‌ویژه در آبیاری سه­روزه) بود. کلن 63/10 به‌رغم بیشترین زنده‌مانی، رشد کمتری نسبت ‌به کلن‌های 69/55 و 63/51 داشت. این کلن‌ها با مکانیزم اجتناب از تنش، در برابر کم‌آبی مقاومت نشان دادند. کلن 77/51 با دور آبیاری 12روزه، حساس­ترین کلن در برابر خشکی شناخته شد. اگرچه فاصله آبیاری باعث اختلال در رشد صنوبرها شد، اما کلن‌های 69/55، 63/51 و 63/10 توانستند دور آبیاری 9روزه را به‌مدت یک فصل رشد تحمل کنند. براساس نتایج این پژوهش، توصیه می‌شود برای تولید نهال در خاک‌های با بافت متوسط در نهالستان و توسعه زراعت چوب در مناطق کم‌آب نواحی شمال کشور از نهال‌های کلن‌های مقاوم معرفی‌شده در این پژوهش به‌ویژه کلن 69/55 با دور آبیاری 9روزه استفاده شود.