فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش پیش‌رو با هدف بررسی نقش دسترسی به سوخت‌های جایگزین (نفت سفید، گاز مایع و گاز طبیعی) در تغییر الگوی مصرف انرژی خانگی روستائیان جنگل‌نشین شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان انجام شد. این پژوهش، توصیفی و از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل ساکنان سه روستای جنگلی با الگوی مصرف انرژی متفاوت بود. روستای ملیم‌دول فاقد سوخت جایگزین هیزم، روستای چناربگالی دارای نفت سفید و گاز مایع و روستای ‌گوشه‌شهنشاه دارای گاز طبیعی لوله‌کشی‌شده بود. نمونه‌ها شامل 146 خانوار از سه روستا بودند که به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش برای جمع‌آوری اطلاعات، پرسش‌نامه ساختاریافته بود. روایی محتوایی پرسش‌نامه با نظر استادان دانشگاه و پژوهشگران تأیید شد. نتایج در روستای فاقد جایگاه نفت سفید و گاز مایع نشان داد که چوب هیزمی، سوخت اصلی مورد استفاده در این روستا بود، به‌طوری‌که این سوخت، 92/3 درصد از کل انرژی مصرفی سالانه خانوار (10865/7 کیلوگرم زغال‌سنگ استاندارد) را شامل می‌شد. در روستای دارای جایگاه نفت سفید و گاز مایع، روستائیان به‌صورت ترکیبی از سوخت‌های فسیلی و هیزم استفاده می‌‌کردند، با این‌حال، مصرف چوب هیزمی، 6/72 درصد از کل انرژی مصرفی سالانه خانوار (6328/8 کیلوگرم زغال‌سنگ استاندارد) را تشکیل می‌‌داد، اما گاز طبیعی در روستای گازرسانی‌شده، سوخت عمده مصرفی خانوارها بود. این سوخت 68/2 درصد از کل انرژی مصرفی سالانه خانوار (2579/4 کیلوگرم زغال‌سنگ استاندارد) در روستای مذکور را شامل می‌شد. درمجموع، نتایج پژوهش پیش‌رو نشان داد که گازرسانی به روستاهای جنگلی علاوه‌بر اینکه به‌شکل مؤثرتری مصرف چوب هیزمی را کاهش می‌دهد، بهره‌وری بیشتری داشته و مصرف سالانه انرژی را نیز کم می‌کند.