تأثیر زوال بر غلظت عناصر شیمیایی چوب درختان زوال‏‌یافته و سالم بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌‏آباد، ایران

2 دانشیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری جنگل‌داری، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‏‌آباد، ایران

4 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌‏آباد، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2020.128116.1870
چکیده

شیمی درختی، علم تجزیه‌وتحلیل عناصر حلقه‌های درختی است که به شناسایی تغییرات بیوشیمیایی یک درخت در واکنش به تغییرات محیطی می‌پردازد. به‌منظور بررسی تغییر غلظت عناصر شیمیایی موجود در چوب درختان زوال‏‌یافته بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl) نسبت به درختان سالم، سه اصله درخت سالم و سه اصله درخت زوال‏‌یافته در جنگل مله‌شبانان شهرستان خرم‌‏آباد قطع و از هر پایه، یک عدد دیسک تهیه شد. سپس، حلقه‌‏های رویشی مربوط به 35 سال منتهی به سال قطع هر درخت به‌صورت سه قطعه پنج‌ساله و دو قطعه ده‌ساله برش داده شد. پس از عصاره‌گیری به‌روش هضم مرطوب با استفاده از دستگاه جذب اتمی، غلظت عناصر شیمیایی اندازه‏‌گیری شد. نتایج نشان داد که غلظت پتاسیم در چوب درختان زوال‏‌یافته بیشتر از سالم بود، در حالی‌که غلظت کلسیم و مس در چوب درختان سالم بیشتر از زوال‏‌یافته بود. نسبت غلظت سدیم و کلسیم به پتاسیم در درختان دو جامعه، تفاوت معنی‏‌داری داشت. همبستگی بین غلظت عناصر و رویش شعاعی درختان سالم معنی‌‏دار نبود، در حالی‌که در درختان زوال‏‌یافته بین غلظت عناصر کلسیم و سرب با رویش شعاعی، همبستگی منفی و معنی‏‌دار وجود داشت. با توجه ‌به نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش، به‌نظر می‌رسد که از میان عوامل متعدد بروز پدیده زوال، تأثیر عوامل آب‏‌و‏هوایی بیشتر باشد.