فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش در چارچوب کارورزی ۳ و به‌عنوان بخشی از فرایند آموزش عملی دانشجو-معلمان دانشگاه فرهنگیان اجرا شد. کارورزی ۳ فرصتی ارزشمند فراهم می‌آورد تا دانشجو-معلمان پیش از ورود به حرفه تدریس، در محیطی واقعی و حمایت‌شده به کارآموزی بپردازند و شکاف بین نظریه‌های دانشگاهی و اقتضائات کلاس درس را کاهش دهند. هدف اصلی این پژوهش، ارتقاء درک مفهومی عمیق و افزایش انگیزه یادگیری دانش‌آموزان پایه دهم رشته ریاضی دبیرستان رضوان، پیرامون مفاهیم انتزاعی مدل ذره‌ای و حالت‌های ماده بود. این مفاهیم به دلیل ماهیت غیرملموس خود، اغلب برای دانش‌آموزان دشوار و دور از زندگی روزمره تلقی می‌شوند. کارورزی ۳ این امکان را به دانشجو-معلم داد تا با طراحی و اجرای یک طرح درس فعال در محیط واقعی کلاس، مهارت‌های تدریس خود را در تعامل مستقیم با دانش‌آموزان تقویت کرده و نظریه‌های آموزشی را به تجربه عملی تبدیل کند. روش کار بر پایه مدل یادگیری فعال (بازی ذرات) و با تأکید بر سه مرحله کلیدی طراحی و اجرا شد: مرحله اول «تجربه کردن» (شامل ایفای نقش ذرات توسط خود دانش‌آموزان و انجام آزمایش‌های ساده و دست‌ورزی)، مرحله دوم «توضیح دادن» (شامل تکمیل جدول‌های مقایسه‌ای گروهی و بحث در مورد مشاهدات) و مرحله سوم «به کار بستن» (شامل مقایسه نتایج گروه‌ها و انتقال یادگیری به موقعیت‌های جدید و مسئله‌محور). سنجش یادگیری به‌صورت مستمر و فرایند‑محور (از طریق مشاهده میزان مشارکت فعال دانش‌آموزان و کیفیت پاسخ‌های ارائه‌شده در گروه‌ها) انجام گرفت. یافته‌های این پژوهش نشان داد که روش نمایش فعال و مدل‌سازی بدن‌محور نه‌تنها در ارتقاء درک مفهومی دانش‌آموزان از مدل ذره‌ای مؤثر بوده است، بلکه انگیزه و تمرکز آنان را در کلاس به طور چشمگیری افزایش داده است. در مجموع، این رویکرد می‌تواند به‌عنوان الگویی کارآمد و عملی برای آموزش مفاهیم انتزاعی فیزیک در پایه دهم و حتی سایر مقاطع تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد.