تأثیر تیمار نانولوله‌های کربنی بر جوانه‌زنی بنه (Pistacia atlantica Desf) و خینجوک (Pistacia khinjuk Stocks) و مقایسه آن با تیمارهای رایج

نویسندگان

1 استادیار‌پژوهش،‌ بخش‌تحقیقات منابع‌طبیعی، مرکز تحقیقات‌ و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان فارساستادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی جنگل، گرایش عمران و بهره‌برداری جنگل، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

3 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2020.128824.1887
چکیده

گونه‌­های مختلف پسته وحشی رکود فیزیولوژیکی عمیقی دارند که درصد جوانه‌­زنی را کاهش می­دهد. در این پژوهش، تأثیر پیش­‌تیمار خسیاندن بذر با نانولوله­‌های کربنی و مقایسه آن با تیمار­های رایج بر صفات جوانه­‌زنی دو گونه پسته وحشی شامل بنه (Pistacia atlantica Desf) و خینجوک (P. khinjuk Stocks) بررسی شد. بذرهای هرگونه به‌­صورت جداگانه به­‌مدت چهار ساعت در محلول­‌های با غلظت صفر، 10، 25، 50، 75 و 100 میلی­‌گرم در لیتر از نانولوله‌­های کربنی خیسانده شدند. بخش دیگری از بذرها با تیمار­های رایج اسید ( 65 درصد و به مدت­‌های 5 و 10 دقیقه) و سرما (چهار درجه سانتیگراد به مدت یک ماه) تیمار شد و آزمایش­‌های جوانه‌­زنی درمورد آن­ها انجام شد. نتایج نشان داد که نانولوله­‌های کربنی صفات جوانه‌­زنی هر دو گونه را تحت تأثیر قرار می­‌دهند، به­‌طوری­‌که خینجوک در غلظت 75 میلی­‌گرم در لیتر و بنه در غلظت 10 میلی­‌گرم در لیتر بیشترین جوانه‌­زنی را در مقایسه با سایر تیمار­ها داشتند. در بنه کمترین جوانه­‌زنی در تیمار­های اسید (5 درصد) و شاهد (16/67 درصد) مشاهده شد. در تیمار سرمادهی (18/38 درصد) جوانه­‌زنی بیشتر از تیمار­های شاهد و اسید، اما کمتر از تیمار­های نانولوله کربنی بود. در خینجوک نیز کمترین جوانه‌‌زنی به تیمار اسید (11/67 درصد) تعلق داشت. سرعت و درصد جوانه­‌زنی هر دو گونه در غلظت 100 میلی­‌گرم در لیتر کمتر از غلظت­‌های 10 و 75 میلی­‌گرم در لیتر بود، بنابراین با دیدگاه اقتصادی استفاده از غلظت­ 10 میلی­‌گرم بر لیتر این نانو مواد توصیه می‌شود.