معرفی جوامع گیاهی منطقه حفاظت‌‌شده قلاجه و بررسی ارتباط آن‌ها با عوامل محیطی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، آزمایشگاه اکولوژی آماری و تنوع زیستی گیاهی، گروه زیست‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 نویسنده مسئول، استاد، آزمایشگاه اکولوژی آماری و تنوع زیستی گیاهی، گروه زیست‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2019.127172.1853
چکیده

 در پژوهش پیش‌‌رو، پوشش گیاهی منطقه حفاظت‌‌شده قلاجه (استان کرمانشاه) به‌منظور تعیین جوامع گیاهی بررسی شد. ابتدا براساس نقشه منطقه، نقاطی که پوشش گیاهی طبیعی داشتند، از مناطق مسکونی، مزارع و نقاط دست‌‌خورده تفکیک شدند. سپس در آن‌‌ها 98 قطعه‌‌نمونه (رولوه) مستقر شد. داده‌‌های پوشش گیاهی به‌روش براون- بلانکه و نمونه‌های خاک از داخل قطعه‌نمونه‌ها به‌منظور تعیین ویژگی‌های خاک برداشت شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌‌های پوشش گیاهی با استفاده از روش سنتز جدولی براون- بلانکه و به‌کمک نرم‌افزار JUICE و طبقه‌‌بندی رولوه‌ها با استفاده از نرم‌افزار TWINSPANانجام شد. نتایج نشان داد که در این منطقه، 19 جامعه گیاهی شامل Aveno barbatae-Trifolietum scabri، Aegilopetum triuncialis-umbellulatae، Sanguisorbetum minoris، Astragalo flexilipedis-Acanthophylletum caespitosi، Trifolio echinati-Anemonetum coronariae، Scirpoidetum holoschoeni، Daphno mucronatae-Quercetum brantii، Pistacio eurycarpae-Quercetum brantii، Pruno orientalis-Quercetum brantii، Fico caricae-Quercetum brantii، Pistacio khinjuk-Quercetum brantii، Crataego ponticae-Quercetum brantii، Festuco ovinae-Astragaletum veri، Pruno microcarpae-Quercetum brantii، Ferulago carduchori-Quercetum brantii، Pyro oxyprii-Quercetum brantii، Aceri cinerascentis-Quercetum brantii، Juncetum inflexi و Typhetum grossheimii حضور دارند. بررسی معنی‌‌داری اختلاف خصوصیات محیطی جوامع گیاهی براساس نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه با کمک آزمون دانکن نشان داد که پراکنش این جوامع به‌‌طور اساسی متأثر از عوامل اقلیمی شامل دما و رطوبت (ناشی از تفاوت در ارتفاع از سطح دریا و جهت شیب) و عوامل خاکی شامل بافت، آهک کل، پتاسیم قابل ‌جذب، فسفر قابل‌ جذب، کربن آلی و هدایت الکتریکی بود.