تأثیر شبیه‌سازی کاهش ‌بارش بر کربن آلی و کربن زی‌توده میکروبی خاک در جنگل مدیریت‌شده و جنگل دخالت‌نشده

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 نویسنده مسئول، دکتری بیولوژی خاک جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشیار، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2019.127005.1850
چکیده

کاهش بارش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پیامدهای ناشی از پدیده تغییر اقلیم در آینده است. پژوهش پیش‌رو با هدف بررسی پویایی زمانی کربن آلی و کربن زی‌توده میکروبی خاک در شرایط شبیه‌سازی کاهش بارش در یک توده راش- ممرز مدیریت‌شده با شیوه تک‌گزینی و مقایسه آن با یک توده دخالت‌نشده انجام شد. پس از انتخاب توده‌های مذکور در سری یک طرح جنگل‌داری دکتر بهرام‌نیا (جنگل شصت‌کلاته گرگان)، در هریک از آن‌ها، 24 ریزقطعه‌نمونه در سطوح صفر (شاهد)، 25، 50 و 75 درصد کاهش بارش درنظر گرفته شد. مقایسه الگوی تغییرات زمانی این دو مشخصه مهم خاک بیانگر تغییرپذیری بیشتر بخش میکروبی کربن خاک نسبت به تغییر شرایط محیطی بود. علاوه‌بر تغییرات زمانی معنی‌دار که برای کربن زی‌توده میکروبی خاک در طول دوره یک‌ساله مشاهده شد، تغییرات در دو بخش روشنه و زیر تاج‌پوشش نیز متفاوت بود. نتایج این پژوهش بیانگر تأثیر معنی‌دار کاهش 50 و 75 درصدی بارش بر کربن میکروبی و آلی خاک و تشابه این مشخصه‌ در دو تیمار 25 درصد و شاهد بود. همچنین، در هر دو توده دخالت‌نشده و مدیریت‌شده با شیوه تک‌گزینی، الگوی تغییرات ایجادشده در این مشخصه‌ها در شرایط کنونی و شبیه‌سازی کاهش بارش، مشابه و بدون اختلاف معنی‌دار بود. براساس نتایج این پژوهش، در صورت تحقق پیش‌بینی‌های گزارش‌شده درمورد کاهش بارش در شرایط اقلیمی آینده، ادامه طرح‌های جنگل‌داری و عملیات بهره‌برداری به‌شیوه گزینشی در توده راش آمیخته به ایجاد تغییرات معنی‌دار در مقدار و الگوی زمانی کربن آلی و زی‌توده میکروبی خاک منجر نخواهد شد. بنابراین، اجرای شیوه گزینشی در مدیریت جنگل‌های راش شرقی توصیه می‌‌شود.