منافع ملی و عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه مازندران
2 دانشجوی دکتری مطالعات انقلاب اسلامی دانشگاه تهران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه مازندران
doi
10.30497/pk.2018.2165چکیده
سازمان همکاری شانگهای بهعنوان نمونه بارزی از منطقهگرایی نوین در آسیا، با هدف حلوفصل اختلافات مرزی و تقویت اعتماد متقابل میان اعضاء به وجود آمد که تدریجاً منجر به توسعه سازمان و توجه آن به موضوعات اقتصادی و بازرگانی و... گردید. ایران هم در سال 2004 عضو ناظر این سازمان منطقهای شده و با توجه به این مسائل، مقاله حاضر با استفاده از رویکرد نظری منافع ملی و همگرایی و استعانت از روش توصیفی ـ تحلیلی مترصد پاسخ به این سؤال است؛ اهداف و منافع ایران در عضویت دائم سازمان همکاری شانگهای چیست؟ این مقاله عضویت دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان را، منوط به موضع مثبت اعضا بهویژه روسیه و چین بهعنوان موتور محرکۀ سازمان میداند و این گزاره را فرض میگیرد که استراتژی جمهوری اسلامی ایران در راستای سیاستهای همکاری منطقهای، کسب فرصتهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی، تجاری و فرهنگی و همچنین بالا بردن قدرت چانهزنی در برابر غرب است؛ که ازجمله دلایل و منافع اصلی علاقهمندی ایران برای عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای بوده است. یافتههای مقاله نشان میدهند که عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای، فرصتها و دستاوردهای زیادی برای ایران در زمینههای اقتصادی، تجاری، سیاسی، امنیتی و فرهنگی داشته است و با توجه به پتانسیل و توانمندیهای ایران، بر پیوند استراتژیک ایران و سازمان فوقالذکر افزوده شده است که با توجه به دگرگونیهای بینالمللی، ایران میتواند از پتانسیلهای سازمان برای تأمین منافع ملی و ارتقاء جایگاه خود در سطح منطقهای و بینالمللی در راستای اهداف چشمانداز بیستساله گام بردارد.
