تأثیر فرم رویشی و سایبان بر موفقیت نهالکاری ارس (.Juniperus excelsa M. B)
نویسندگان
1 مربی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 پژوهشگر، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
5 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2019.120119چکیده
با وجود مقاومت ارس (.Juniperus excelsa M. B) به شرایط سخت محیطی، دخالتهای انسانی منجر به تغییر شرایط طبیعی رویشگاههای ارس و درنتیجه کاهش زادآوری و وسعت رویشگاههای طبیعی آن شده است. از روشهای احیای رویشگاههای طبیعی گونههای جنگلی میتوان به نهالکاری اشاره کرد که پیشنیاز موفقیت در برنامههای احیا، شناخت عوامل مؤثر بر استقرار، رشد و زندهمانی نهالها است. در پژوهش پیشرو، اثر فرم رویشی درختان مادری و سایبان (فقط در سال اول) بر زندهمانی و متغیرهای رویشی نهالهای ارس در ایستگاه سیراچال در یک دوره چهارساله پایش شد. چهارصدوپنجاه نهال تولیدشده از سه فرم رویشی مختلف درخت مادری (A، B و C) در قالب بلوکهای کامل تصادفی و بهصورت کرتهای خرد کاشته شدند. تجزیهوتحلیل آماری دادهها نشان داد که فرم رویشی در سالهای اول و دوم بهترتیب باعث افزایش معنیدار رشد ارتفاعی و سطح تاج نهالها شد. در سال اول، سایبان بر قطر یقه تأثیر مثبت داشت، اما در سال دوم، اثر سایبان سال اول بر رشد طولی نهالها منفی بود. باتوجهبه نتایج و هزینههای زیاد، استفاده از سایبان در برنامههای نهالکاری ارس توصیه نمیشود. نتایج پژوهش در سال چهارم بیانگر اثرگذاری بیشتر فرم رویشی درختان مادری بر استقرار، زندهمانی و رشد نهالهای ارس بود. از بین سه نوع فرم رویشی که زندهمانی و متغیرهای رشدی آنها طی چهار سال بررسی شد، نهالهای تولیدشده از درختان گروه C شرایط بهتری داشتند. بنابراین، توصیه میشود برای احیای رویشگاههای طبیعی ارس، جمعآوری بذر و تولید نهال از درختانی با فرم رویشی C که دربرگیرنده درختانی با فرم رویشی A و B هستند، استفاده شود.
