بررسی تنوع ‌ژنتیکی انار‌شیطان (Tecomella undulata (Roxb.) Seem) با استفاده از نشانگر مولکولی SSR

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

3 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 دانشجوی دکتری بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

5 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2019.120121
چکیده

انار‌‌شیطان (Tecomella undulata (Roxb.) Seem.) ‌‌ویژگی‌‌هایی مهمی مانند مقاومت مناسب به دمای زیاد و خشکی، تثبیت شن‌‌های روان، خاصیت دارویی و نیز چوب محکم و بادوام ‌‌دارد. در این پژوهش، تنوع ژنتیکی 30 ژنوتیپ از این گونه در استان‌‌های بوشهر، کرمان و هرمزگان با استفاده از نشانگر SSR بررسی شد. پس از استخراج DNA، تکثیر با استفاده از چهار آغازگر ریزماهواره به‎روش PCR انجام شد. پس از الکتروفورز قطعات تکثیرشده در ژل آگارز، در‌مجموع 29 مکان ژنی شناسایی شد. آغازگر In831 بیشترین تعداد مکان (15) را تولید کرد. ماتریس تشابه داده‌های اثر انگشت جدایه‌ها در SSR با محاسبه ضریب جاکارد ترسیم و بررسی شد. دندروگرام‌‌ها نیز با روش میانگین‌های حسابی بی‌‌وزن (UPGMA) ترسیم شدند. براساس نتایج، ژنوتیپ‌‌ها به هشت گروه تقسیم شدند که بیانگر تنوع ژنتیکی زیاد ژنوتیپ‌‌ها در این پژوهش بود. در این بررسی، میانگین هتروزیگوتی مشاهده‌شده و موردانتظار به‌ترتیب 0/4 و 0/29 برآورد شد. همچنین، تعداد آلل مؤثر از 1/2 در مکان ژنی In831 تا 1/81 در مکان ژنی Tau16 با میانگین 1/51 متغیر بود. این نتایج نشان می‌‌دهد که نشانگرهای SSR در شناخت اندازه تنوع ژنتیکی در جامعه گیاهی انارشیطان، کارایی زیادی دارند. تنوع ژنتیکی زیاد بیانگر منبع غنی ژرم‌‌‌پلاسم در این گیاه است که از آن می‌‌توان در برنامه‌‌های به‌‌نژادی استفاده کرد.