مقایسه تنوع گونهای زادآوری جنسی در خردزیستگاههای درختی جنگلهای زاگرس میانی (مطالعه موردی: جنگل بابایادگار، استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2019.120126چکیده
زادآوری جنسی از مهمترین عوامل مؤثر بر بقا و پایداری جنگلها محسوب میشود که تحقق آن تحت تأثیر مجموعهای از منابع و شرایطی قرار دارد. در این بین، خردزیستگاه اهمیت زیادی در استقرار زادآوری دارند. پژوهش پیشرو با هدف شناسایی نقش خردزیستگاهها در بخشی از جنگلهای زاگرسمیانی منطقه بابایادگارشهرستان دالاهو در استان کرمانشاه انجام شد. در منطقه مورد مطالعه، 372 قطعهنمونه به ابعاد 5 × 5 متر مربع که تعیینکننده خردزیستگاههای درختی مختلف شامل برودار (.Quercus brantii Lindl)، مازودار (.Q. infectoria Oliv)، زالزالک (.Crataegus pontica C. Koch)، آمیخته و فضای باز بدون درخت) بودند، در امتداد هفت ترانسکت نمونهبرداری شدند. در هر قطعهنمونه، ویژگیهای زیستسنجی درختان، زادآوری جنسی آنها و عمق لاشبرگ خاک اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که خردزیستگاه مازودار بیشترین میانگین قطر برابر سینه و خردزیستگاه آمیخته بیشترین تعداد جست را داشتند. همچنین، بیشترین میانگین تنوع زادآوری در خردزیستگاه برودار مشاهده شد. نتایج تجزیهوتحلیل چندمتغیره نشان داد که مهمترین عوامل تفکیک خردزیستگاهها تنوع و وفور درختان بود که بیشتر از 83 درصد خردزیستگاههای مورد مطالعه رابهدرستی تفکیک کردند. درمجموع، براساس نتایج پژوهش پیشرو مشخص شد که خردزیستگاهها و ویژگیهای آنها، نقش کلیدی در استقرار و تنوع زیستی زادآوری و درنتیجه، ساختار آینده تودههای جنگلی دارند، بنابراین توجه به آنها میتواند تأثیر بهسزایی در موفقیت برنامههای احیایی جنگلهای زاگرس داشته باشد.