فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آنجایی‌که پایداری درازمدت بوم‌‌سازگان‌‌های طبیعی به حفظ کیفیت خاک بستگی دارد، آگاهی از وضعیت خاک عرصه‌‌های طبیعی می‌‌تواند در مدیریت صحیح آنها مؤثر باشد. هدف از پژوهش پیش‌‌رو، بررسی تأثیر تاج‌پوشش درخت کنار (.Ziziphus spina-christiL) بر ویژگی‌‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک منطقه دهستان مرغا در ایذه بود. نمونه‌‌برداری از خاک سطحی (عمق صفر تا 20 سانتی‌متری) زیر تاج‌ و خارج تاج (نمونه شاهد) درختان کنار با استفاده از روش خط‌نمونه تصادفی انجام شد. برخی مشخصه‌های فیزیکی (جرم مخصوص ظاهری و درصد رطوبت اشباع)، شیمیایی (pH، کربن آلی، پتاسیم و فسفر) و بیولوژیکی (کربن و نیتروژن زیست‌توده، تنفس پایه، تنفس میکروبی، بهره میکروبی و بهره متابولیکی) خاک اندازه‌‌گیری شدند. میانگین کربن آلی خاک زیر تاج 1/9 درصد اندازه‌‌گیری شد که 5/23 درصد بیشتر از خاک خارج از تاج بود. پتاسیم قابل ‌دسترس خاک (233/35 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) زیر تاج درختان کنار، غلظتی بیشتر نسبت به خارج تاج داشت. pH تحت تأثیر درختان کنار قرار نگرفت و تفاوت معنی‌داری بین فضای آزاد و زیر تاج مشاهده نشد. بیشترین کربن و نیتروژن زیست‌توده میکروبی (به‌ترتیب 547/7 و 60/1 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) در زیر تاج به‌دست آمد. همچنین، خاک زیر تاج، بیشترین مقدار تنفس پایه (19/29 میلی‌گرم دی‌اکسید کربن در هر کیلوگرم خاک) و بیشترین بهره میکروبی (1/68 درصد) را داشت. مقدار بهره متابولیکی، روندی معکوس را نشان داد، به‌طوری‌که بیشترین مقدار آن در خارج از سایه‌انداز درختان مشاهده شد. براساس نتایج این پژوهش، وجود درختان کنار در منطقه مورد مطالعه منجر به افزایش حاصلخیزی خاک و نیز بهبود زیست‌توده و فعالیت میکروبی خاک شده بود.