دولت اسلامی بر اساس بیانات مقام معظم رهبری: روش نظریه‌پردازی داده بنیاد

نویسندگان

1 عضو هیات علمی پژوهشی موسسه تحقیقات تربیتی ،روانشناختی و اجتماعی دانشگاه خوارزمی

doi
10.30497/pk.2017.1924
چکیده

مقاله حاضر با استفاده از رویکرد تفسیری و روش‌شناسی نظریه داده بنیاد به بازسازی معنایی دولت اسلامی بر اساس بیانات مقام معظم رهبری می‌پردازد. دولت اسلامی از مباحث مهم سیاسی ـ اجتماعی در بیانات مقام معظم رهبری است. به‌رغم بحث‌ها و گفتگوهای فراوانی که در این زمینه میان نظریه‌پردازان دانشگاهی‌، مدیران و رهبران صورت گرفته است، اما هنوز این مفهوم و مصادیق آن در قالب یک الگوی علمی و مدل نظری (تحلیلی) بر اساس بیانات مقام معظم رهبری ارائه نشده است؛ حال ‌آنکه حدود 5 دهه از ظهور دولت اسلامی می‌گذرد‌. این مقاله به‌منظور پُر کردن خلأ علمی در کشور و با الگو قرار دادن سخنان مقام معظم رهبری به بررسی اندیشه‌های آن شخصیت درزمینة دولت اسلامی پرداخته است. روش‌شناسی پژوهش حاضر‌، روش‌شناسی کیفی است و از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد ثانویه برای انجام عملیات تحقیق استفاده ‌شده است‌. مهم‌ترین پرسش‌های تحقیق حاضر این خواهد بود که: چه مدل نظری دولت اسلامی‌ را از دیدگاه مقام معظم رهبری تبیین می‌کند؟»، چه تغییراتی در ایران باید رخ دهد تا دولت اسلامی محقق گردد‌؟ راهبردهای کنشی آن چیست‌؟ و پیامدهای این راهبردها چه خواهد بود‌؟. در این پژوهش به‌جای آزمون نظریه و تأیید یا رد آن به ارائه نظریه به‌صورت محدود به واقعیت پرداخته می‌شود تا بر اساس آن‌، مدل نظری (‌تحلیلی)[2] در خصوص دولت اسلامی به شیوه نظریه‌پردازی داده بنیاد ارائه  گردد. یافته‌های به‌دست‌ آمده شامل چندین مقوله عمده به این شرح می‌باشد. متعیّن‌های سلامت‌ اعتقادی و اخلاقی مسئولان،خدمت به مردم، به‌عنوان شرایط علّی درونی؛ حکمت و خردگرایى در سیاست بین‌المللی و داخلی به‌عنوان شرایط علّی بیرونی؛ قانون‌گرایی‌، سلامت اقتصادی به‌عنوان شرایط مداخله‌گر‌، تکیه به ظرفیت درون‌زای کشور، عدالت‌گستری به‌عنوان پیامدهای دولت اسلامی و مقوله هسته‌ایِ این بررسی در دولت اسلامی است که مقولات عمده فوق را دربرمی‌گیرد.